بارشها ۵.۳ درصد بالاتر از نرمال؛ زنگ خطر کمآبی در ۱۸ استان کشور
جیب نیوز- بررسی آخرین نقشههای پهنهبندی بارش کشور نشان میدهد که از ابتدای سال آبی جاری تا تاریخ ۲۱ فروردینماه ۱۴۰۵، میزان بارندگیها در سطح کشور به ۸۴.۷ درصد میانگین بلندمدت رسیده که بیانگر تداوم کسری بارش در مقیاس ملی است، وضعیتی که در صورت استمرار میتواند پیامدهای قابل توجهی برای منابع آبی کشور به همراه داشته باشد.
به گزارش مهر، بر اساس آخرین دادههای هواشناسی، پراکنش بارشها در کشور بهصورت نامتوازن ثبت شده است، بهگونهای که بیشترین بارندگیها در نوار شمالی کشور، سواحل دریای خزر و بخشهایی از شمالغرب و ارتفاعات زاگرس مشاهده میشود و این مناطق در محدوده رنگهای سبز تا آبی قرار دارند که بیانگر بارشهای قابل توجه است. در مقابل، بخشهای وسیعی از مناطق مرکزی، شرقی و جنوبشرقی کشور در محدوده رنگهای زرد تا نارنجی دیده میشوند که نشاندهنده بارشهای کمتر از نرمال و شرایط خشکتر در این نواحی است.
از سوی دیگر، بررسی وضعیت بارشها در بازههای زمانی مختلف نشان میدهد که در هفته گذشته میانگین بارندگی کشور حدود ۳.۶ میلیمتر ثبت شده، در حالی که مقدار نرمال این بازه زمانی حدود ۶.۰ میلیمتر بوده و این اختلاف به معنای کاهش ۳۹.۱ درصدی بارشها نسبت به شرایط معمول است، موضوعی که نشاندهنده افت محسوس بارندگیها در روزهای اخیر است.
همچنین از ابتدای فصل جاری، میانگین بارش کشور به حدود ۴۲.۸ میلیمتر رسیده که در مقایسه با میانگین بلندمدت ۲۵.۸ میلیمتری، افزایش نسبی ۶۶.۰ را نشان میدهد، اما این رشد عمدتاً ناشی از وقوع بارشهای مقطعی و متمرکز در برخی مناطق بوده و نتوانسته کسری تجمعی بارش در سطح کشور را جبران کند.
در عین حال، بررسی آمارها از ابتدای سال جاری نیز نشان میدهد که مجموع بارندگیها به حدود ۱۹۷.۳ میلیمتر رسیده که در مقایسه با مقدار بلندمدت ۱۸۷.۳ میلیمتری، افزایشی در حدود ۵.۲ درصد را ثبت کرده است؛ با این حال، کاهش بارندگیها در هفتههای اخیر و توزیع نامتوازن آن در سطح کشور، این برتری جزئی را با تردید مواجه کرده است.
در مجموع، دادههای موجود حاکی از آن است که اگرچه در برخی بازههای زمانی و مناطق خاص، بارشها از وضعیت مطلوبتری برخوردار بوده، اما در مقیاس بزرگتر همچنان کشور با کسری بارش نسبت به میانگین بلندمدت مواجه است و تمرکز بارندگیها در مناطق محدود در کنار تداوم خشکی در نواحی مرکزی و شرقی، ضرورت توجه جدی به مدیریت منابع آب و برنامهریزی برای مواجهه با تنشهای آبی احتمالی در ماههای آینده را دوچندان میکند.
نوسان محسوس دما در کشور
بررسی نقشههای دمایی کشور در هفته منتهی به ۲۱ فروردینماه ۱۴۰۵ نشان میدهد که الگوی دمایی در سطح کشور با نوسانات قابل توجهی همراه بوده و اختلاف دمایی محسوسی میان مناطق مختلف ثبت شده است؛ بهگونهای که همزمان شرایط سرد در شمالشرق و هوای بسیار گرم در جنوبشرق کشور حاکم بوده است.
بر اساس نقشه کمینه دمای هفتگی، بخشهای وسیعی از نیمه شمالی کشور بهویژه مناطق شمالشرق، شمالغرب و ارتفاعات البرز در محدوده رنگهای سبز تا آبی قرار گرفتهاند که نشاندهنده ثبت دماهای پایینتر است. در همین راستا، ایستگاه صفاشهر در استان فارس با ثبت دمای ۲.۰- درجه سانتیگراد، بهعنوان سردترین نقطه کشور در این بازه زمانی معرفی شده است؛ موضوعی که بیانگر تداوم نفوذ هوای سرد در این مناطق است.
در مقابل، نقشه بیشینه دمای هفتگی نشان میدهد که نیمه جنوبی کشور بهویژه مناطق جنوبشرق، سواحل دریای عمان و بخشهایی از جنوب غرب در محدوده رنگهای زرد تا قرمز قرار گرفتهاند که بیانگر افزایش قابل توجه دما در این نواحی است. بر این اساس، ایستگاه راسک در استان سیستان و بلوچستان با ثبت دمای ۳۴.۳ درجه سانتیگراد، گرمترین نقطه کشور در هفته گذشته بوده است.
این اختلاف دمایی قابل توجه میان سردترین و گرمترین نقاط کشور که به بیش از ۳۰ درجه سانتیگراد میرسد، نشاندهنده حاکمیت الگوی جوی ناپایدار و گذار فصلی در کشور است؛ شرایطی که معمولاً در هفتههای ابتدایی بهار با شدت بیشتری مشاهده میشود.
در عین حال، بهطور میانگین دمای کشور از آغاز سال زراعی تا پایان ۲۱ فروردین، ۱۳.۱ درجه سانتیگراد ثبت شده که در مقایسه با میانگین بلندمدت ۱۱.۸ درجه سانتیگراد، افزایشی ۱.۲ درجهای را نشان میدهد.
