توسعه انرژی خورشیدی راهکار عبور از ناترازی برق و کاهش خاموشیها
جیب نیوز- تشدید ناترازی برق در سالهای اخیر باعث شده توسعه انرژیهای تجدیدپذیر بهویژه انرژی خورشیدی به یکی از مهمترین راهکارهای تقویت امنیت انرژی و کاهش فشار بر شبکه سراسری تبدیل شود؛ راهکاری که علاوه بر کمک به تولید برق پاک، میتواند با توسعه نیروگاههای خورشیدی کوچکمقیاس و تولید پراکنده، تابآوری شبکه برق را در شرایط بحرانی افزایش دهد.
به گزارش مهر، کارشناسان حوزه انرژی معتقدند گسترش نیروگاههای خورشیدی در مقیاس خانگی و تجاری علاوه بر کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، نقش مهمی در پدافند غیرعامل و کاهش آسیبپذیری زیرساختهای انرژی ایفا میکند؛ زیرا برخلاف نیروگاههای متمرکز، تولید برق در سامانههای خورشیدی بهصورت توزیعشده انجام میشود و همین موضوع ریسک خاموشیهای گسترده را در شرایط بحران کاهش میدهد.
افزایش جذابیت اقتصادی نیروگاههای خورشیدی
بررسیهای اقتصادی در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر نشان میدهد یکی از مهمترین عوامل توسعه نیروگاههای خورشیدی، نرخ خرید تضمینی برق و دوره بازگشت سرمایه است. در بسیاری از کشورها، سیاستهای حمایتی دولتها از طریق تعیین تعرفههای جذاب خرید برق، نقش تعیینکنندهای در جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی در حوزه انرژیهای پاک داشته است.
مطالعات اقتصادی نشان میدهد هرچه فاصله میان هزینه تولید برق خورشیدی و نرخ خرید تضمینی کاهش یابد، سرمایهگذاری در این حوزه افزایش پیدا میکند و توسعه نیروگاههای کوچکمقیاس با سرعت بیشتری انجام میشود.
در همین راستا، اسماعیل خاتمی مجری توسعه نیروگاههای خورشیدی شرکت توزیع نیروی برق فارس با اشاره به افزایش ۵۳ درصدی نرخ خرید تضمینی در این استان گفته است: استفاده از انرژی تولیدی نیروگاههای خورشیدی یک جایگزین مطمئن نسبت به سایر نیروگاهها به ویژه نیروگاههای با سوخت فسیلی بوده و در کشور ما و به تبع آن، استان فارس نیز با توجه به شرایط خاص آب و هوایی یکی از مناطق مستعد از نظر استفاده از انرژی خورشیدی برای تولید برق به شمار میرود.
خاتمی با اشاره به مشوقهای جدید مالی افزود: در سال جاری، نرخ خرید تضمینی انرژی خورشیدی ۵ کیلوواتی از ۲۵ هزار ریال به ازای هر کیلووات ساعت به ۳۸ هزار و ۲۰۰ ریال تغییر یافته است. سرمایهگذاران علاوه بر کمک در افزایش سهم انرژیهای پاک، از حمایتهای دولتی ۲٠ ساله برای تضمین خرید برق تولیدی نیز بهرهمند میشوند؛ به طوری که سرمایه هزینه شده بعد از گذشت حدود ۴ سال قابل بازگشت بوده و درآمد نیروگاهها نیز متناسب با تورم کشور افزایش خواهد یافت.
نقش فناوریهای جدید در تأمین برق اضطراری ساختمانها
در کنار توسعه اقتصادی نیروگاههای خورشیدی، پیشرفت فناوری نیز نقش مهمی در افزایش کارایی این سامانهها داشته است. یکی از فناوریهای مهم در این حوزه اینورترهای هیبریدی است که امکان استفاده از برق تولیدی نیروگاه خورشیدی را حتی در زمان قطع شبکه سراسری فراهم میکند.
در شرایط معمول، بسیاری از نیروگاههای خورشیدی متصل به شبکه در زمان قطع برق به دلایل ایمنی از مدار خارج میشوند؛ اما استفاده از اینورترهای هیبریدی این امکان را فراهم میکند که بخشی از مصرف اضطراری ساختمانها از طریق انرژی خورشیدی تأمین شود.
مجری توسعه نیروگاههای خورشیدی شرکت توزیع نیروی برق استان فارس با اشاره به ورود فناوریهای جدید در این حوزه، از امکان استفاده ساختمانها از برق خورشیدی در شرایط قطع برق شبکه خبر داد و گفت: در شرایط قطعی برق شبکه که به لحاظ الزامات ایمنی و حفاظتی انجام میشود، با استفاده از اینورترهای هیبریدی، بخشی از برق اضطراری ساختمان مثل درب برقی پارکینگ، روشنایی پلهها و شارژ گوشی واحدها قابل تأمین خواهد بود که ملاحظات فنی آن در حال بررسی است.
خاتمی درباره ابعاد فنی نصب این سامانهها توضیح داد: توان تولید برق این نوع نیروگاهها به ازای هر ۱٠ متر مربع مساحت، معادل یک کیلووات است که برای یک فضای ۵٠ متر مربعی، امکان نصب ۵ کیلووات نیروگاه خورشیدی وجود دارد و هزینهای در حدود ۲٠٠ میلیون تومان را در بر خواهد داشت.
الزام نصب سامانه خورشیدی در ساختمانهای جدید
در بسیاری از کشورها توسعه انرژی خورشیدی با اصلاح مقررات ساختوساز و گنجاندن الزامات انرژی در مقررات ملی ساختمان سرعت گرفته است. این سیاستها باعث میشود ساختمانها علاوه بر مصرفکننده انرژی، به تولیدکننده برق نیز تبدیل شوند.
در ایران نیز موضوع استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر در مقررات ساختمانی مورد توجه قرار گرفته است.
خاتمی با اشاره به تفاهمنامه شرکت توانیر و سازمان نظام مهندسی کشور در مرداد سال گذشته، از الزام ساختمانهای جدیدالاحداث به نصب نیروگاههای خورشیدی خبر داد و گفت: این موضوع از طریق بازنگری در مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، شامل ساختمانهای مسکونی بالای ۴ طبقه یا با مجموع مساحت ساخت بیش از هزار متر مربع خواهد شد.
وی درباره فرآیند اداری این طرح افزود: متقاضیان با مراجعه به ادارههای توزیع برق، مراحل بازدید کارشناسی و بررسی سازه را طی میکنند و پس از احداث نیروگاه و اتصال به شبکه، میزان تولید برق از طریق سامانه مهرسان محاسبه و هر ماه مبلغ آن به حساب مالک نیروگاه واریز خواهد شد.
توسعه سرمایهگذاری خورشیدی در بخش تولید
کارشناسان انرژی معتقدند توسعه نیروگاههای خورشیدی در بخشهای صنعتی و کشاورزی میتواند نقش مهمی در کاهش خسارات ناشی از خاموشیهای برنامهریزیشده و ناترازی برق داشته باشد. احداث نیروگاه در نزدیکی محل مصرف علاوه بر کاهش فشار بر شبکه توزیع، امکان مدیریت بهتر مصرف انرژی را نیز فراهم میکند.
در این راستا، علی همتی فرماندار گرمسار توسعه سرمایهگذاری در تولید انرژی پاک را یک ضرورت برشمرد و اظهار داشت: بحران کمآبی و ناترازی انرژی آسیب جدی به اقتصاد و تولید وارد کرده است؛ لذا توسعه سرمایهگذاری در انرژیهای پاک با توجه به ظرفیتهای موجود در شهرستان برنامهریزی شده است.
همتی جذب سرمایهگذاران در بخش صنعت و کشاورزی را حیاتی خواند و ابراز داشت: این اقدام کاهش خسارتهای ناشی از اعمال خاموشیهای شبکه را در پی خواهد داشت. برای این منظور آسانترین ضوابط محیط زیستی برای اجرای طرحهای خورشیدی در نظر گرفته شده و تفویض اختیار فرمانداران از سوی استاندار قطعاً در توسعه این مسیر کمککننده خواهد بود.
در مجموع، کارشناسان حوزه انرژی معتقدند توسعه نیروگاههای خورشیدی در ایران دیگر صرفاً یک انتخاب زیستمحیطی نیست، بلکه به یکی از راهکارهای راهبردی برای عبور از ناترازی برق و تقویت امنیت انرژی کشور تبدیل شده است؛ موضوعی که با ترکیب سیاستهای حمایتی اقتصادی، اصلاح مقررات ساختمانی و توسعه فناوریهای جدید میتواند نقش مهمی در آینده صنعت برق کشور ایفا کند.
