کارشناس انرژی: ۴۰% از پیک بار تابستان صرف جبران ناکارآمدی دستگاههای سرمایشی مستهلک میشود
امیرحسین هاشمیجاوید در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به ظرفیتهای نیروگاهی و وضعیت تجهیزات سرمایشی، اظهار کرد: امروز در جایگاهی قرار داریم که باید توازنی هوشمندانه میان «توسعه سرمایهگذاری» و «بهینهسازی الگوهای مصرف» ایجاد کنیم. اگرچه گسترش ظرفیت نیروگاهی در شرایط اقتصادی فعلی نیازمند منابع ارزی قابل توجهی است، اما کلید اصلی تحول را باید در مدیریت بهرهوری در بخش خانگی جستوجو کرد.
وی با اشاره به اینکه در حال حاضر، اختصاص بیش از ۴۰ درصد از پیک بار تابستان به سیستمهای سرمایشی، نشاندهنده یک پتانسیل عظیم برای صرفهجویی و بازگرداندن انرژی به چرخه تولید است، افزود: با ارتقاء کیفیت کولرهای گازی و آبی و عبور از تجهیزات مستهلک، میتوانیم مسیری را بگشاییم که در آن برق تولیدی، بهجای هدررفت در دستگاههای کمبازده، مستقیماً در خدمت رفاه پایدار و پیشرفت صنایع قرار گیرد. در واقع، با تمرکز بر «نوسازی تکنولوژیک» در صنعت لوازم خانگی، میتوانیم تهدید ناترازی ۱۵ تا ۱۸ هزار مگاواتی را به فرصتی برای نوسازی زیرساختها و ارتقاء استانداردهای زندگی تبدیل کنیم؛ مسیری که با حمایت از نوآوری و اصلاح الگوهای مصرف، کاملاً روشن و دستیافتنی است.
این کارشناس انرژی با اشاره به لزوم واقعیسازی استانداردهای مصرف انرژی در بازار ایران، خاطرنشان کرد: ارتقاء اعتبار برچسب انرژی «A » فراتر از یک تغییر ظاهری، نیازمند انطباق کامل عملکرد فنی محصولات با شاخصهای اعلامی است. برای آنکه محصولات سبز و کممصرف به معنای واقعی در سبد خرید مردم قرار گیرند، لازم است اعتماد عمومی به این برچسبها از طریق نظارتهای دقیق و شفاف بازسازی شود. در همین راستا، تقویت سازوکارهای نظارتی و ارتقای سرعت عمل در پایش بازار، یک اولویت راهبردی محسوب میشود.
هاشمیجاوید با بیان اینکه ما برای دستیابی به تراز انرژی مطلوب، به یک «نظام نظارتی قاطع و تحولخواه» نیاز داریم، تصریح کرد: پیشنهاد میشود سازمان استاندارد و وزارت صمت با رویکردی میدانی، بازوهای اجرایی خود را بیش از پیش در خطوط تولید و آزمایشگاههای مرجع مستقل مستقر کنند تا کیفیت تولیدات در لحظه رصد شود. در این مسیر، برخورد قاطع با مغایرتهای فنی و توقف تولید محصولات غیربهینه، نه یک جریمه ساده، بلکه گامی بلند در جهت حمایت از تولیدکنندگان متعهد و صیانت از امنیت انرژی کشور است. با پایان دادن به هرگونه مماشات در رعایت استانداردها، میتوانیم بستری عادلانه برای رقابت صنایع پیشرو فراهم و آینده انرژی کشور را تضمین کنیم.
مدیریت مصرف خاموش؛ راهکار بیهزینه برای عبور از ناترازی برق
این کارشناس انرژی با اشاره به اینکه تنظیم دمای کولر روی ۲۴ تا ۲۶ درجه فراتر از یک توصیه کلی، راهکاری کاملاً عملیاتی و اثرگذار است، اظهار کرد: افزایش هر یک درجه در دمای ترموستات سیستمهای سرمایشی، مصرف برق دستگاه را بین سه تا پنج درصد کاهش میدهد. اگر این الگوی رفتاری در میان میلیونها مشترک نهادینه شود، بار شبکه بهصورت لحظهای هزاران مگاوات سبک میشود؛ دستاوردی که با ساخت چندین نیروگاه بزرگ گازی برابری میکند، با این تفاوت که برای کشور هزینهای در بر نخواهد داشت. این رویکرد که میتوان آن را «مدیریت مصرف خاموش» نامید، در واقع مؤثرترین ابزار ما برای عبور موفق از چالشهای جدی ناترازی برق در فصل تابستان است.
هاشمیجاوید با اشاره به حل ریشهای بحران ناترازی انرژی، نوسازی ناوگان سرمایشی کشور یک ضرورت اجتنابناپذیر است، خاطرنشان کرد: جایگزینی میلیونها کولر آبی قدیمی و گازی فرسوده با تکنولوژیهای نوین، نظیر موتورهای بدون جاروبک سیستمهای اینورتردار را میتوان به یک «جراحی بزرگ» در اقتصاد انرژی تشبیه کرد. اگرچه اجرای این طرح بنیادین به دستکم سه تا پنج سال زمان و بودجهای در حدود سه تا چهار میلیارد دلار (در قالب تسهیلات و یارانههای هدفمند) نیاز دارد اما این سرمایهگذاری کاملا توجیهپذیر است. هرچند ممکن است این ارقام در نگاه اول سنگین به نظر برسد، اما نباید فراموش کرد که ساخت نیروگاههای جدید برای تامین همین میزان برقی که اکنون هدر میرود، به بودجهای دو برابر و زمانی سه برابر بیشتر نیاز دارد. بنابراین، نوسازی تجهیزات، منطقیترین و سریعترین مسیر برای صیانت از سرمایههای ملی است.
وی با اشاره به اینکه در شرایط کنونی و با توجه به تبعات فشارهای اقتصادی و منطقهای بر زیرساختها، پایداری شبکه برق یک موضوع حیاتی در سطح امنیت ملی است، تصریح کرد: وزارت نیرو و تصمیمسازان کلان باید بپذیرند که زمان بهرهگیری از مسکنهای موضعی به پایان رسیده است. راهکار نهایی و عملیاتی، عبور سریع از اقتصاد دستوری برق و پیادهسازی نظام واقعیسازی هوشمند تعرفهها، بهویژه برای مشترکان پرمصرف است.
این کارشناس انرژی در ادامه گفت: تجهیز شبکه به کنتورهای هوشمند باید با حداکثر سرعت انجام شود تا سیستم پاداش و جریمه بهصورت لحظهای و اثرگذار عمل کند. همچنین ضروری است دولت منابع حاصل از اصلاح تعرفهها را بدون واسطه به «صندوق نوسازی تجهیزات سرمایشی» اختصاص دهد. تا زمانی که برق بهعنوان ارزانترین کالای کشور عرضه شود، نه تولیدکننده انگیزهای برای تولید محصولات فوقکممصرف خواهد داشت و نه مصرفکننده دلیلی برای اصلاح رفتار خود میبیند؛ لذا واقعیسازی قیمتها، پیشنیاز اصلی تحول در این صنعت است.