زخمهای اقتصادی ماندگار جنگ علیه ایران بر تن آسیا
به گزارش ایسنا، در طول سه ماه و نیم گذشته، ارزش پول در سراسر آسیا به شدت کاهش یافته، تورم افزایش یافته و تنگناهای زنجیره تامین، تولید صنعتی را مختل کرده است.
این اختلالات به وابستگی شدید آسیا به انرژی و سایر کالاهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، برمیگردد. بیش از چهار پنجم نفت و گاز طبیعی مایع که از این آبراه عبور میکنند، معمولا به بازارهای آسیا میروند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه، در پستی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که توافق آتشبس موقت حاصل شده میان آمریکا و ایران، تنگه هرمز را بازگشایی خواهد کرد و او رفع فوری محاصره دریایی ایالات متحده بر بنادر ایران را مجاز دانسته است. قرار است این تفاهمنامه روز جمعه (۱۹ ژوئن) امضا شود. او نوشت: «کشتیهای جهان، موتورهای خود را روشن کنید. بگذارید نفت جریان یابد!»
بازگشایی تنگه هرمز، به خروج نفتکشهای حامل نفت، گاز و فرآوردههای سوختی کمک میکند تا سفر یک ماهه خود را به بنادر آسیایی آغاز کنند. با این حال، کارشناسان صنعت و اقتصاددانان هشدار میدهند که از آنجا که جریانهای تجاری برای مدت طولانی مختل شدهاند، بازارهای جهانی برای عادی شدن به زمان قابل توجهی نیاز دارند، به این معنی که تورم بالا و فشارهای زنجیره تامین احتمالا تا پایان سال ادامه خواهد داشت.
جاشوا نگو، معاون رئیس آسیا-اقیانوسیه در شرکت مشاوره انرژی وود مکنزی، گفت: «برای آسیا، خبر خوب این است که به محض باز شدن تنگه، نفت و مقداری گاز بازمیگردد.» او افزود: خبر بد این است که در طول بیش از سه ماه گذشته، «هر روزی که تنگه بسته مانده، اختلالات اقتصادی به صورت تصاعدی افزایش یافته و زنجیره تامین را بیشتر تحت تاثیر قرار داده است.» نگو گفت که این اختلالات در مدت کوتاهی حل نخواهند شد.
روز دوشنبه در آسیا، رهبران کشورها توافق آتشبس را جشن گرفتند. بازارها در سراسر منطقه افزایش یافتند و شاخصهای سهام معیار در ژاپن و کره جنوبی هر دو حدود ۵ درصد افزایش یافتند.
در حالی که کشورهای غربی تا حد زیادی بحران در پمپ بنزینها و افزایش قیمت سوخت جت را تجربه کردهاند، آسیا ماههاست که با کمبود شدید عرضه فیزیکی دست و پنجه نرم میکند.
در سراسر آسیای در حال توسعه، پیشبینیهای رشد اقتصادی به دلیل کمبود نفت خام و گاز طبیعی که کشورها را به سهمیهبندی انرژی وادار کرده، هدف بازنگری نزولی قرار گرفته است.
بازگشت به خطوط کشتیرانی امن، چشمانداز را برای کشورهایی که به شدت به انرژی خاورمیانه وابسته هستند، از جمله پاکستان، ویتنام و فیلیپین، که آخرین آنها وضعیت اضطراری ملی انرژی اعلام کرده و دستور کاهش اجباری مصرف را داده است، به طور قابل توجهی روشنتر میکند.
اقتصادهای ثروتمندتر، از جمله ژاپن و کره جنوبی، برای کاهش ضربه اولیه به جیبهای پرپول و ذخایر استراتژیک خود تکیه کردهاند. با این حال، حتی این قدرتهای صنعتی نیز با افزایش شدید قیمت نفت که بر ارزش پول ملی آنها تاثیر گذاشته و همچنین با اختلالات عرضه که تنها از سرگیری جریانهای تجاری میتواند آنها را کاهش دهد، دست و پنجه نرم کردهاند.
فشارهای تورمی مرتبط با اختلالات در جریان نفت، گاز و فرآوردههای جانبی آنها نیز احتمالا پایدار خواهند بود. برای مثال، قیمت گاز طبیعی مایع در آسیا معمولا با قیمت نفت شاخصگذاری میشود و با تاخیر سه تا شش ماهه نسبت به قیمت عمل میکند. این بدان معناست که حتی اگر قیمت نفت در ژوئن کاهش یابد، احتمالا قیمتهای بالای گاز طبیعی تا پایان سال ادامه خواهد یافت.
مشکلات زنجیره تامین نیز در شرف طولانی شدن است.
یکی از بزرگترین خسارات اقتصادی این درگیری، تامین کود جهانی بوده است. پنج صادرکننده بزرگ، ایران، عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی و بحرین، در مجموع بیش از یک سوم ذخایر اوره جهان، شکل غالب کود نیتروژن، را تامین میکنند.
این اختلال در حال حاضر فصل اوج کاشت در بیشتر مناطق جنوب شرقی آسیا را که از ماه مه تا ژوئیه است، مختل کرده است.
آلبرت پارک، اقتصاددان ارشد بانک توسعه آسیا، گفت: «اختلال یک ماهه یا بیشتر قابل مدیریت است، اما اگر تا فصل کاشت ادامه یابد، کاهش بازده محصولات کشاورزی مشکلات جدی در امنیت غذایی ایجاد میکند. این تاثیر به تاخیر خواهد افتاد، به این معنی که احتمالا تا اواخر سال شاهد کاهش شدید تولید نخواهیم بود.»
بر اساس گزارش نیویورک تایمز، در جای دیگر، کسب و کارها در ژاپن و کره جنوبی با کمبود نفتا، یک محصول جانبی پتروشیمی حاصل از پالایش نفت خام که در بستهبندی پلاستیکی و مواد غذایی استفاده میشود، دست و پنجه نرم میکنند. عرضه محدود سایر کالاها، از جمله هلیوم و گاز مایع، همه چیز را از آشپزی گرفته تا تصویربرداری پزشکی تحت فشار قرار داده است.