از ۵۰۰ دلار تا یک تریلیون دلار؛ کسبوکارهایی که ثروت ایلان ماسک را ساختند
به گزارش ایسنا، ایلان ماسک که مطبوعات او را «تونی استارک واقعی» مینامند، دههها را صرف ساخت شرکتهایی کرده است که برای ایجاد تحول و انقلاب در صنایع مستقر طراحی شدهاند. بیش از یک بار، این سرمایهگذاریها پیش از اینکه به عنوان برخی از با ارزشترین کسبوکارهای جهان ظاهر شوند، به سقوط مالی نزدیک شدند.
سرمایهگذاریهای او از ساخت وسایل نقلیه برقی، ایمپلنتهای مغزی تونلهای زیرزمینی تا یک پلتفرم شبکه اجتماعی که زمانی به نام «توییتر» شناخته میشد و یک سازنده موشک که به تازگی عرضه سهام خود را در وال استریت آغاز کرد را شامل میشود. با گذشت زمان، تعداد بیشتری از این سرمایهگذاریها زیر چتر یکسان قرار میگیرند.
امروزه ماسک، ثروتمندترین مرد جهان و اولین فردی که به ثروت تریلیون دلاری رسید، شبکه گستردهای از کسب و کارها را کنترل میکند.
بر اساس گزارش فوربس، ماسک اولین فردی بود که در اکتبر ۲۰۲۵، به دارایی خالص بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار دست یافت. اولین موفقیت تجاری او ۵۰۰ دلار برای او به همراه داشت. اولین شرکت او ۲۲ میلیون دلار و دومین شرکت تقریبا ۱۷۶ میلیون دلار برای او به ارمغان آورد.
ماسک در سن ۳۱ سالگی، نزدیک به ۱۹۸ میلیون دلار از کسب و کارهایی که ساخته و فروخته بود، به دست آورد.
با این حال، اکثریت قریب به اتفاق ثروتی که بعدها او را به ثروتمندترین فرد جهان تبدیل کرد، از پول نقد به دست نیامد. در عوض، با حفظ سهام مالکیت بزرگ در اسپیسایکس و تسلا و با افزایش ارزشهای آنها ساخته شد.
یورونیوز در گزارشی به بررسی کسب و کارهای ثروتمندترین مرد جهان انداخته است.
روزهای اولیه
ایلان ماسک در سال ۱۹۷۱ در پرتوریای آفریقای جنوبی متولد شد.
اولین موفقیت تجاری او در سن ۱۲ سالگی بود که کد منبع یک بازی ویدیویی به نام Blastar را به قیمت حدود ۵۰۰ دلار به یک مجله کامپیوتری فروخت.
اولین سرمایهگذاری تجاری بزرگ ماسک، شرکت انتشارات آنلاین و فهرست کسب و کار Zip۲ بود که او با همکاری برادرش کیمبال ماسک در سال ۱۹۹۵ تاسیس کرد. این شرکت به روزنامهها کمک کرد تا فهرستها و نقشههای کسب و کار محلی را به صورت آنلاین بیاورند و ماسک بیشتر نرمافزار را خودش نوشت. این شرکت در سال ۱۹۹۹ به قیمت بیش از ۳۰۰ میلیون دلار فروخته شد و ماسک حدود ۲۲ میلیون دلار درآمد داشت.
او از این پول برای راهاندازی X.com استفاده کرد که یک استارتاپ بانکداری آنلاین بود و در سال ۱۹۹۹ تاسیس شد. این شرکت بعدا بخشی از پیپال (PayPal) شد که توسط «ایبی» (eBay) در سال ۲۰۰۲ به مبلغ ۱.۵ میلیارد دلار خریداری شد. گزارش شده که ماسک حدود ۱۷۶ میلیون دلار از این معامله دریافت کرده است.
این فروش سرمایهای را برای سرمایهگذاریهایی فراهم کرد که فاز بعدی حرفه او را مشخص میکرد.
در سال ۲۰۰۲، ماسک اسپیسایکس را تاسیس کرد و تقریبا ۱۰۰ میلیون دلار از پول خود را در شرکت موشکی سرمایهگذاری کرد و نقشهای مدیر اجرایی و مهندس ارشد را بر عهده گرفت.
در سال ۲۰۰۴، او به یک شرکت خودروهای برقی جدید به نام تسلا پیوست و تقریبا ۸۰ میلیون دلار در این شرکت سرمایهگذاری کرد. او بعدا در سال ۲۰۰۸ مدیر اجرایی تسلا شد.
در سال ۲۰۰۶، او همچنین به راه اندازی شرکت انرژی خورشیدی سولارسیتی (SolarCity) در کنار پسرعموهایش، لیندون و پیتر ریو، کمک کرد. این شرکت بعدا توسط تسلا خریداری شد.
اسپیسایکس، شرکتی با ارزش بیش از ۲ تریلیون دلار
زمانی که ایلان ماسک اسپیسایکس را در سال ۲۰۰۲ تاسیس کرد، معتقد بود که شانس موفقیت این شرکت کمتر از یک در ده است.
در آن زمان، این سرمایهگذاری چیزی بیش از تلاشی برای نفوذ به صنعتی بود که تحت سلطه سازمانهای دولتی و پیمانکاران تاسیس شده هوافضا بود. ماسک بعدا به دوستان و سرمایهگذاران هشدار داد که محتملترین نتیجه شکست است.
بیش از دو دهه بعد، این شرکت اکنون به یکی از با ارزشترین کسب و کارهای جهان تبدیل شده است. اولین عرضه اولیه عمومی در بازار سهام در ماه جاری، به بزرگترین عرضه اولیه در تاریخ تبدیل شد و ارزش شرکت را حدود ۱.۷۵ تریلیون دلار نشان داد. تنها پس از چند روز معامله، ارزش بازار اسپیسایکس به راحتی از ۲ تریلیون دلار گذشت و روز جمعه به ۲.۴۳ تریلیون دلار رسید.
شرکت پرچمدار ماسک در این مدت بسیار فراتر از موشکها رشد کرده است.
این شرکت مالک ارائهدهنده اینترنت ماهوارهای استارلینک است که سال گذشته ۴.۴ میلیارد دلار درآمد عملیاتی ایجاد کرد. اسپیسایکس همچنین از طریق روابط خود با شرکت ایکسایآی (xAI) و پلتفرم شبکه اجتماعی ایکس در مرکز جاهطلبیهای رو به رشد هوش مصنوعی ماسک قرار دارد.
همه این کسبوکارها سودآور نیستند. ایکسایآی سال گذشته ضرر عملیاتی ۶.۴ میلیارد دلار را گزارش کرد، در حالی که خود اسپیسایکس ضرر عملیاتی کلی ۲.۶ میلیارد دلار را ثبت کرد.
طرفداران استدلال میکنند که این ارزشگذاری نشان دهنده رهبری شرکت در فناوری فضایی، ارتباطات ماهوارهای و هوش مصنوعی است. با این حال، منتقدان میگویند که بخش زیادی از این ارزش به اهداف بلندپروازانه بلندمدت، از جمله برنامههایی برای مراکز داده در مدار و در نهایت استعمار مریخ بستگی دارد.
تسلا: شرطبندی روی خودمختاری و رباتیک
ماسک از سال ۲۰۰۸ رهبری تسلا را بر عهده داشته و بر ظهور آن از یک سازنده خودروهای برقی خاص به یکی از ارزشمندترین شرکتهای جهان نظارت داشته است.
این شرکت در سالهای اخیر با رقابت فزایندهای روبرو بوده است. در سال ۲۰۲۴، تسلا از نظر فروش، جایگاه خود را به عنوان بزرگترین تولیدکننده خودروهای برقی جهان، به شرکت بیوایدی چین واگذار کرد. تحویل خودروهای تسلا نیز به دلیل تحریمهای مصرفکنندگان مرتبط با فعالیتهای سیاسی ماسک آسیب دید، اما فروش از آن زمان تا حدودی بهبود یافته است.
ماسک همواره استدلال کرده که آینده بلندمدت تسلا فراتر از فروش خودرو است. در عوض، او بر فناوری رانندگی خودکار تمرکز کرده و قصد دارد ناوگانی از تاکسیهای رباتیک خودران را بکار گیرد.
این شرکت همچنین از طریق برنامه ربات انساننمای اپتیموس خود، که به گفته ماسک، در نهایت میتواند در خانهها و محلهای کار مورد استفاده قرار گیرد، در حال گسترش به حوزه رباتیک است.
تسلا فراتر از حمل و نقل، از زمان خرید سولارسیتی در سال ۲۰۱۶، در زمینه انرژی خورشیدی و ذخیرهسازی باتری فعال بوده است. تسلا در سال ۲۰۱۰ سهام خود را به صورت عمومی عرضه کرد و بعدا به جمع شرکتهای تریلیون دلاری پیوست. ارزش بازار آن در حال حاضر حدود ۱.۵ تریلیون دلار است.
نورالینک: اتصال مغز و رایانه
ماسک همچنین مدیر اجرایی نورالینک، یک شرکت رابط مغز و رایانه است که در سال ۲۰۱۶ تاسیس کرد. این شرکت در حال توسعه فناوری است که برای اتصال مستقیم سیستم عصبی انسان به رایانهها طراحی شده است. نورالینک یکی از چندین شرکتی است که در این زمینه نوظهور فعالیت میکند و آزمایشهای بالینی را با مشارکت افراد مبتلا به آسیبهای نخاعی، ALS و سایر بیماریهای عصبی آغاز کرده است.
در سالهای اخیر، این شرکت مجموعهای از روشهای موفقیتآمیز کاشت مغز را اعلام کرده است. در ژانویه، نورالینک اعلام کرد که ۲۱ شرکتکننده در سراسر جهان در این آزمایش شرکت کردهاند.
این فناوری هنوز در مراحل اولیه است، اما حامیان آن معتقدند که در نهایت میتواند به بازیابی ارتباط و تحرک افراد دارای معلولیتهای شدید کمک کند.
شرکت بورینگ: چشمانداز حمل و نقل زیرزمینی ماسک
شرکت بورینگ که در سال ۲۰۱۶ تاسیس شد، سرمایهگذاری ساخت تونل و حمل و نقل زیرزمینی ماسک است.
این شرکت بیشتر به خاطر «وگاس لوپ»، شبکهای از تونلها در زیر لاس وگاس که از وسایل نقلیه تسلا برای حمل و نقل مسافران بین مقاصد استفاده میکند، شناخته میشود. بخش اول در نزدیکی مرکز همایشهای لاس وگاس در سال ۲۰۲۱ افتتاح شد.
بر اساس گزارش یورونیوز، شرکت بورینگ میگوید فناوری تونلسازی آن میتواند به کاهش ازدحام ترافیک و کاهش هزینه پروژههای حمل و نقل زیرزمینی کمک کند. همچنین برنامههایی را برای توسعههای آینده در شهرها، از جمله دبی و نشویل، تشریح کرده است.
با این حال، این کسب و کار با انتقاداتی روبرو شده است. نهادهای نظارتی و گروههای فعال در این زمینه نگرانیهایی را در مورد مسائل زیستمحیطی و ایمنی مرتبط با برخی پروژهها مطرح کردهاند، در حالی که بخشهایی از شبکه پیشنهادی لاس وگاس آن همچنان در دست ساخت است.