راهکار آلمان برای مقابله با کمبود نیروی کار

برآوردهای بلومبرگ اکونومیکس نشان می‌دهد که پس از سال‌ها رکود و رشد اقتصادی ضعیف، هوش مصنوعی می‌تواند طی یک دهه آینده، سالانه بین ۰.۲ تا ۰.۷ درصد به رشد اقتصادی آلمان اضافه کند که معادل ۳۲۳ میلیارد یورو (۳۶۸ میلیارد دلار) تولید در این مدت است.

آنا آندراده، اقتصاددان بلومبرگ اظهار کرد: هوش مصنوعی پاسخی روشن به مشکلات رشد اقتصادی آلمان به نظر می‌رسد. حدود ۳۰ درصد مشاغل در معرض تاثیر این فناوری قرار دارند و اگر قابلیت‌های پیشرفته‌تر را هم در نظر بگیریم، این رقم به ۶۰ درصد می‌رسد. بنابراین ظرفیت قابل توجهی برای افزایش بهره‌وری وجود دارد، هرچند تحقق این ظرفیت قطعی نیست.

هوش مصنوعی اکنون به مهم‌ترین امید آلمان برای مقابله با بحران جمعیتی تبدیل شده است. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۷۰، با بازنشسته شدن نسل پرجمعیت متولد پس از جنگ جهانی دوم، کاهش نرخ زاد و ولد و ناکافی بودن مهاجرت، حدود یک‌چهارم از جمعیت ۵۱ میلیونی در سن کار این کشور از بازار کار خارج شوند.

رشد بهره‌وری ناشی از هوش مصنوعی می‌تواند حداقل کاهش ۰.۳ درصدی رشد اقتصادی ناشی از کوچک شدن نیروی کار را جبران کند و حتی از تاثیر طرح چندصد میلیارد یورویی دولت برای بازسازی زیرساخت‌ها و تقویت توان دفاعی نیز فراتر برود.

البته رویکرد آلمان با چین متفاوت است. چین برای مقابله با سالمند شدن جمعیت، کارخانه‌های خود را به ربات‌های انسان‌نمای مجهز به هوش مصنوعی مجهز می‌کند، اما آلمان بیشتر بر استفاده از این فناوری برای افزایش توان و بهره‌وری کارکنان فعلی تمرکز کرده است. همین رویکرد می‌تواند توجیه‌کننده سرمایه‌گذاری‌های عظیم در مراکز داده و همچنین موج خوش‌بینی سرمایه‌گذاران باشد که طی ژوئن، شاخص‌های بورس جهان را به رکوردهای جدید رساند.

سرعت پذیرش هوش مصنوعی در آلمان به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. نتایج نظرسنجی بانک مرکزی آلمان (بوندس‌بانک)  نشان می‌دهد که بیش از دوسوم شرکت‌ها در سال جاری از این فناوری استفاده خواهند کرد، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۵ تنها ۴۴ درصد بود.

نتایج نظرسنجی دیگری از انجمن صنعت فناوری آلمان (بیتکوم) نشان می‌دهد که ۳۱ درصد شرکت‌ها معتقدند هوش مصنوعی می‌تواند کمبود نیروی متخصص را کاهش دهد.

مزایای این فناوری تنها به خودکارسازی وظایف محدود نمی‌شود. هوش مصنوعی می‌تواند فشار کاری کارکنان را کاهش دهد، روند جذب و آموزش نیروهای خارجی را آسان‌تر کند و به کارکنان در یادگیری مهارت‌های جدید کمک کند. صنایعی مانند ساخت‌وساز و خدمات درمانی که بیشترین کمبود نیروی انسانی را دارند، بیشترین سود را از این تحول خواهند برد.

با این حال، حتی اگر افزایش تولید اقتصادی ناشی از هوش مصنوعی بتواند آثار منفی کاهش جمعیت را جبران کند، این فناوری به‌تنهایی همه مشکلات بازار کار را حل نخواهد کرد. بخشی از این دستاوردها ممکن است در صنایعی مانند تولید محقق شود که کمبود نیروی کار در آنها چندان شدید نیست.

از سوی دیگر، بسیاری از مشاغل یدی که در بخش‌هایی مانند مراقبت از سالمندان یا ساخت‌وساز با کمبود نیرو مواجه هستند، هنوز قابل جایگزینی با هوش مصنوعی نیستند، زیرا این فناوری در حال حاضر نمی‌تواند از سالمندان مراقبت کند یا کار کارگران بخش ساخت‌وساز را انجام دهد.

بلومبرگ گزارش کرد،  همچنین هنوز مشخص نیست این فناوری تا چه اندازه بهره‌وری را افزایش داده است. نتایج نظرسنجی بانک مرکزی آلمان نشان می‌دهد که شرکت‌ها درباره میزان تاثیر هوش مصنوعی بر بهره‌وری دیدگاه‌های متفاوتی دارند.