توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر در صنایع؛ راهکار عبور از بحران ناترازی برق کشور
به گزارش ایسنا، ناترازی قابلتوجه میان تولید و مصرف برق در ایران طی سالهای اخیر، همواره در فصل تابستان به دلیل وارد مدار شدن وسایل سرمایشی و افزایش شدید مصرف به یک بحران جدی تبدیل میشود. این فشار مضاعف بر شبکه سراسری، در نهایت منجر به اعمال خاموشی در بخشهای خانگی و صنعتی میشود که تبعات اقتصادی و اجتماعی چشمگیری به همراه دارد.
در همین راستا، الزام صنایع بزرگ و انرژیبر به احداث نیروگاههای اختصاصی، به عنوان یکی از سیاستهای محوری دولت برای کاهش بار شبکه سراسری و تامین برق پایدار مصارف خانگی و صنعتی در دستور کار قرار گرفته است.
به دلیل ناترازی انرژی در کشور، وزارتخانههای «نیرو» و «صنعت، معدن و تجارت (صمت)» تفاهمنامهای را به امضا رساندهاند که بر اساس آن، صنایع انرژیبر موظف به احداث حداقل ۱۰ هزار مگاوات ظرفیت نیروگاهی جدید شدهاند؛ به طوری که ۹ هزار مگاوات آن از نوع حرارتی و مابقی (یکهزار مگاوات) تجدیدپذیر باشد.
به گفته کارشناسان، محدودیتهای ارزی و تحریمهای بینالمللی مانع از آن شده است که توسعه ظرفیتهای نیروگاهی متناسب با رشد تقاضا پیش برود. با توجه به رشد سالانه ۸ تا ۹ درصدی تقاضای برق در کشور، نیاز به احداث ظرفیتهای جدید تولید بیش از هر زمان دیگری احساس میشود؛ در این مسیر، ورود صنایع بزرگ به حوزه ساخت نیروگاههای تجدیدپذیر میتواند نقشی موثر در کاهش بار شبکه سراسری ایفا کند.
در همین زمینه، رئیس گروه توسعه نیروگاههای صنایع و شهرکهای خورشیدی سازمان ساتبا اخیراً از احداث بیش از ۱۰۰ مگاوات نیروگاه در بخش صنایع کوچک و همچنین اجرای بیش از ۲ هزار نیروگاه خورشیدی در شهرکهای صنعتی کشور خبر داده است. وی معتقد است در صورت اجرای کامل تکالیف قانونی از سوی صنایع و تداوم حمایتهای مالی، این بخش میتواند حداقل ۱۰ درصد از برق شبکه سراسری کشور را تأمین کند.
به گفته این مقام مسئول، صنایع با دو هدف اصلی یعنی «بهرهمندی از معافیتهای ناشی از مدیریت مصرف برق در روزهای پیک» و «سرمایهگذاری سودآور در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر»، ساخت نیروگاههای خورشیدی را در دستور کار خود قرار دادهاند.
بر اساس آخرین اظهارات، در حال حاضر بیش از ۲ هزار نیروگاه خورشیدی بر روی سقف سولههای صنعتی و همچنین به صورت نیروگاههای زمینی در اراضی شهرکهای صنعتی در دست اجرا قرار دارد. این پروژهها با هدف انجام تکالیف قانونی، بهرهمندی از معافیتهای مرتبط با مدیریت مصرف و توسعه سرمایهگذاری در حوزه انرژیهای پاک پیگیری میشوند که در صورت تداوم حمایتهای مالی و تسهیل فرآیند سرمایهگذاری از سوی دولت، شاهد رشد چشمگیر این نیروگاهها در شهرکهای صنعتی خواهیم بود.
پیشبینی میشود با اجرای کامل تکالیف قانونی از سوی صنایع بزرگ و کوچک، حداقل ۱۰ درصد برق شبکه سراسری کشور از طریق نیروگاههای تجدیدپذیر احداثشده توسط بخش صنعت تامین شود که این امر نقش مهمی در افزایش پایداری شبکه و توسعه انرژیهای پاک خواهد داشت.
با این حال، تحلیلگران حوزه انرژی هشدار میدهند در شرایطی که ناترازی برق مدتزمان محدودیت صنایع را افزایش داده است، عدم پایبندی صنایع انرژیبر به تعهدات خود در زمینه احداث نیروگاه، نه تنها زنجیره تولید خودشان بلکه کل شبکه برق کشور را با بحران مواجه میسازد.
در کنار تعلل برخی صنایع، موانع دیگری مانند محدودیت در تخصیص سوخت به نیروگاههای حرارتی، زمانبر بودن فرآیند اخذ مجوزهای زیستمحیطی، مشکلات تامین مالی و اجرای ناقص آییننامههای قانونی، روند احداث این نیروگاهها را با چالش مواجه کرده است. کارشناسان تاکید دارند اگر صنایع بزرگ در مسیر ساخت نیروگاههای خودتأمین با جدیت و سرعت بیشتری عمل نکنند، تابآوری شبکه و مدیریت ناترازی انرژی در سالهای آینده با بحرانهای جدیتری روبهرو خواهد شد.
