بنادر شمالی تنها ۲۵ تا ۳۰ درصد نیاز نهاده دامی را پوشش میدهند / بیمه جنگی هزینه واردات را بالا برد
نهاده دامی یکی از حلقههای مهم زنجیره تامین کالاهای اساسی است؛ این زنجیره با آغاز جنگ و برهم خوردن تعادل منطقه، بیش از گذشته در معرض اختلال قرار گرفته است. محدود شدن برخی مسیرهای تجاری و دشوار شدن حملونقل کالا، تامین اقلام ضروری از مسیرهای معمول را با چالش مواجه کرده و نگرانیها درباره تداوم واردات را افزایش داده است.
به گزارش تجارت نیوز، اهمیت نهاده دامی در این میان از آنجاست که خوراک اصلی دام و طیور را تشکیل میدهد و تامین آن مستقیم بر تولید مرغ، گوشت، تخممرغ و شیر اثر میگذارد. بنابراین هر اختلالی در واردات نهاده میتواند هزینه تولید را افزایش دهد و در نهایت خود را در قیمت محصولات پروتئینی و سفره خانوار نشان دهد.
حالا در شرایطی که مسیرهای واردات با چالشهای تازهای روبهرو شدهاند، پرسش این است که ذخایر نهاده دامی کشور چقدر است؟ آیا واردات همچنان در حال انجام است و آیا مسیرهای موجود میتوانند نیاز بازار را تامین کنند؟
واردات نهاده از بنادر شمالی ادامه دارد اما ظرفیت این بنادر برای تخلیه و پذیرش کشتی محدود است / بخش عمده نیاز باید از مسیر بنادر جنوبی وارد شود
داوود رنگی، رئیس هیأتمدیره اتحادیه واردکنندگان نهادههای دامی، با اشاره به تداوم واردات نهادههای دامی از بنادر شمالی کشور به تجارتنیوز گفت: در حال حاضر حجم قابلتوجهی از نهادهها از طریق بنادر شمالی وارد کشور میشود، اما ظرفیت این بنادر برای تخلیه و پذیرش کشتی محدود است. در نهایت میتوان حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد نیاز نهادههای کشور را از طریق بنادر شمالی تامین کرد و بخش عمده نیاز باید از مسیر بنادر جنوبی وارد شود.
انتقال نهاده دامی از طریق زمینی، چه از بنادر ترکیه و چه از مرزهای پاکستان، بسیار دشوار و پرهزینه است
او با تاکید بر اینکه نباید روی حمل زمینی نهادهها حساب باز کرد، بیان کرد: انتقال نهاده دامی از طریق زمینی، چه از بنادر ترکیه و چه از مرزهای پاکستان، بسیار دشوار و پرهزینه است. طولانی شدن زمان حمل و خطر از بین رفتن کالا از جمله مشکلات این شیوه محسوب میشود. بنابراین سیاستگذاری و حکمرانی در حوزه تامین نهاده باید بر حملونقل دریایی، چه از مسیر دریای شمال و چه دریای جنوب، متمرکز باشد.
ذخایر کنجاله سویا برای حدود ۶ ماه کفایت میکند و ذخایر دانه و روغن نیز برای ۳ تا ۴ ماه مناسب است / مسأله اصلی در حال حاضر مربوط به تامین ذرت است
وی با بیان اینکه ذخایر برخی نهادهها در وضعیت مناسبی قرار دارد، اظهار کرد: در حال حاضر ذخایر کنجاله سویا برای حدود ۶ ماه کفایت میکند و ذخایر دانه و روغن نیز برای ۳ تا ۴ ماه مناسب است. با این حال، مسأله اصلی در حال حاضر مربوط به تامین ذرت است.
بدهی دولت توان واردکنندگان ذرت را کاهش داده است / حدود ۴ میلیارد یورو از بدهی دولت به واردکنندگان پرداخت نشده
رنگی با اشاره به مشکلات مالی واردکنندگان ذرت تشریح کرد: یکی از دلایل اصلی مشکل در تامین ذرت، پرداخت نشدن مطالبات واردکنندگان از سوی دولت است. حدود ۴ میلیارد یورو از بدهی دولت به واردکنندگان پرداخت نشده و همین مساله توان مالی و ارزی واردکنندگان را بهشدت کاهش داده است.
شرایط پرداخت به فروشندگان خارجی، بهویژه برای محمولههایی که قرار است از بنادر جنوبی وارد شوند، دشوارتر شده است / واردکننده باید ابتدا حدود ۳۰ درصد مبلغ را پرداخت کند تا کشتی رزرو شود و پس از آن، بارگیری ممکن است ۱۵ روز تا یک ماه بعد انجام شود
او ادامه داد: از سوی دیگر، شرایط پرداخت به فروشندگان خارجی، بهویژه برای محمولههایی که قرار است از بنادر جنوبی وارد شوند، دشوارتر شده است. برای رزرو یک کشتی، واردکننده باید ابتدا حدود ۳۰ درصد مبلغ را پرداخت کند تا کشتی رزرو شود و پس از آن، بارگیری ممکن است ۱۵ روز تا یک ماه بعد انجام شود. واردکنندگان بخش خصوصی به دلیل وصول نشدن مطالبات خود، در بسیاری از موارد امکان انجام این پرداختها را ندارند.
هر کشتی که قصد ورود به آبهای ایران را دارد، باید تحت پوشش بیمه جنگی قرار گیرد / بسته به سن کشتی، هزینه این بیمه میتواند بین ۱.۵ تا ۳ میلیون دلار باشد و هزینه مضاعفی به قیمت خرید کالا تحمیل کند
وی با اشاره به افزایش هزینههای بیمهای عنوان کرد: مسأله دیگر، بیمه جنگی کشتیهاست. هر کشتی که قصد ورود به آبهای ایران را دارد، باید تحت پوشش بیمه جنگی قرار گیرد. بسته به سن کشتی، هزینه این بیمه میتواند بین ۱.۵ تا ۳ میلیون دلار باشد و هزینه مضاعفی به قیمت خرید کالا تحمیل کند.
کنترلهای سنتکام زمان ورود کشتیها را افزایش داده است
رئیس هیأتمدیره اتحادیه واردکنندگان نهاده دامی با بیان اینکه کنترل کشتیهای حامل مواد غذایی برای ایران نیز به یکی از چالشهای واردات تبدیل شده است، توضیح داد: برخی از این کنترلها ممکن است از دو تا سه هفته و در مواردی تا دو یا سه ماه طول بکشد. در تمام این مدت، خریدار باید هزینه توقف کشتی در آبهای بینالمللی را پرداخت کند.
رنگی تاکید کرد: مجموع این عوامل، شرایط دشواری را برای تامین نهادههای دامی ایجاد کرده است. علاوه بر مشکلات مربوط به حملونقل، بیمه و کنترل کشتیها، مساله انتقال ارز و پرداخت پول به فروشندگان خارجی نیز مانند گذشته انجام نمیشود.
او با اشاره به دشوار شدن انتقال پول از طریق صرافیها تأکید کرد: در پی اعمال تحریمهای جدید، بخش قابلتوجهی از مبالغی که از طریق صرافیها برای فروشندگان خارجی ارسال میشود، برگشت میخورد یا از سوی دریافتکننده رد میشود. در نتیجه، فروشنده امکان دریافت پول را پیدا نمیکند و کالا در بنادر باقی میماند؛ بهویژه کالاهایی که در بنادر ترکیه یا کشورهای همسایه تخلیه شدهاند.
ماندگاری کالا هزینه واردات را افزایش میدهد
رنگی اظهار کرد: ماندگاری کالا در بنادر علاوه بر افزایش خطر از بین رفتن یا آسیب دیدن محموله، هزینه حمل و قیمت تمامشده کالا را نیز بهشدت افزایش میدهد. بنابراین مجموعه مشکلات مربوط به انتقال پول، حملونقل دریایی، بیمه و توقف کشتیها، مستقیماً بر روند تامین نهاده و قیمت تمامشده آن اثر میگذارد.
وی با اشاره به منابع اصلی تامین ذرت ایران افزود: بخش عمده ذرت مورد نیاز ایران از برزیل، اوکراین و روسیه تامین میشود. روسیه به دلیل محدودیت ظرفیت بنادر شمالی، نمیتواند بهتنهایی پاسخگوی نیاز بازار باشد و در مورد اوکراین نیز شرایط جنگی، امکان بارگیری کشتیها را بهشدت کاهش داده است.
او در پایان با اشاره به محدود شدن صادرات ذرت اوکراین به ایران خاطرنشان کرد: اوکراین فروش مستقیم ذرت به ایران را ممنوع کرده است، اما پیش از این بخشی از این کالا از طریق تجار ترک و با اسناد ترکیه وارد ایران میشد و مورد استفاده قرار میگرفت. با تشدید شرایط جنگی در بنادر اوکراین، ظرفیت این کشور برای بارگیری و تامین ذرت ایران نیز بهشدت کاهش یافته است.
