عرضه گوشت بیشتر می‌شود/ قیمت گوشت با دام زنده تناسب ندارد
منصور پوریان درباره وضعیت تولید و عرضه دام در فصل پاییز اظهار کرد: از ابتدای مهرماه، میزان عرضه دام بیش از پیش‌بینی‌ها بود و دام سبک، به‌ویژه گوسفند و بز به‌صورت گسترده و گله‌ای در میادین عرضه می‌شود. در بخش دام سنگین نیز شرایط مشابهی وجود دارد و میزان عرضه گوساله، گاو، گاو بومی و حتی گاومیش مناسب ارزیابی می‌شود. در شهریورماه افزایش قیمت‌هایی در بخش دام سبک و سنگین مشاهده شد که یکی از دلایل اصلی آن، افزایش استقبال از پرواربندی در نقاط مختلف کشور بود. با ورود دام‌های بیشتری به بازار و افزایش عرضه، قیمت‌ها تا حدودی فروکش کرد و اکنون بازار با حجم مناسبی از دام کشتاری روبرو است.
آغاز مطلوب زایش‌های پاییزه
به گزارش ایسنا، رئیس شورای تامین دام کشور با اشاره به گزارش‌های دریافتی از مناطق مختلف کشور گفت: گزارش‌ها از وضعیت مناسب زایش‌های پاییزه حکایت دارد. پیش‌بینی می‌شود جمعیت قابل‌توجهی از دام‌های جدید به گله‌ها اضافه شود. به همین دلیل برخی دامداران برای تعدیل گله و ایجاد ظرفیت لازم برای دام‌های تازه‌متولدشده، دام‌های سنگین‌وزن یا مازاد خود را روانه بازار کرده‌اند. پیک زایش گاومیش نیز عمدتا در فصل پاییز اتفاق می‌افتد و انتظار می‌رود جمعیت مناسبی به دام‌های موجود در این بخش اضافه شود. مجموع این عوامل می‌تواند وضعیت تولید و عرضه دام را در ماه‌های پیش‌رو بهبود بخشد.
افزایش تولید یونجه و ثبات نسبی قیمت علوفه
وی درباره وضعیت مراتع و تامین خوراک دام توضیح داد: وابستگی دام سبک به مراتع قابل انکار نیست، اما در کنار آن، تولید علوفه در کشور به‌ویژه یونجه، روند افزایشی داشته است. سطح زیرکشت و میزان عرضه یونجه در حال افزایش است و ثبات نسبی قیمت این محصول، به‌عنوان یکی از علوفه‌های پایه، می‌تواند بر کاهش فشار هزینه‌ای دامداری‌های سنگین اثرگذار باشد.
رئیس شورای تأمین دام کشور ادامه داد: حجم تولید یونجه به اندازه‌ای افزایش یافته که حتی تقاضاهایی برای صادرات آن وجود دارد. توسعه تولید علوفه ارزان و در دسترس می‌تواند هزینه تمام‌شده تولید گوشت را کنترل کند و زمینه افزایش تولید داخلی را فراهم آورد.
تولید ماهانه ۶۰ هزار تن گوشت، نیاز بازار را پوشش می‌دهد
پوریان با اشاره به نیاز کشتاری کشور اظهار کرد: نیاز ماهانه کشور در بخش دام سبک، در بالاترین سطح، حدود ۹۰۰ هزار تا یک میلیون رأس و در بخش دام سنگین حدود ۴۵ تا ۵۰ هزار رأس است که در برخی ماه‌ها ممکن است به ۶۰ هزار رأس برسد.
وی افزود: میانگین تولید و کشتار گوشت قرمز در نیمه نخست سال معمولاً حدود ۴۷ تا ۴۸ هزار تن در ماه است، اما در نیمه دوم سال انتظار می‌رود این میزان به محدوده ۵۰ تا ۵۳ هزار تن افزایش یابد. اگر تولید ماهانه به حدود ۶۰ هزار تن برسد، می‌تواند نیاز بازار داخلی را به‌طور کامل پوشش دهد.
به گفته رئیس شورای تأمین دام کشور، آمارهای موجود از کشتار دام در ابتدای پاییز نشان می‌دهد که تولید در حال نزدیک‌شدن به این سطح است؛ بنابراین شرایط تأمین گوشت در مجموع مناسب ارزیابی می‌شود، هرچند این موضوع به معنای نبود مشکلات تولید یا فشارهای هزینه‌ای نیست.
گوسفند کیلویی چند؟
رئیس شورای تأمین دام کشور درباره قیمت دام زنده گفت: در هفته جاری، قیمت هر کیلوگرم دام سبک کشتاری در بخش بره، با توجه به وزن و کیفیت دام، بین ۶۸۰ تا ۷۲۰ هزار تومان بوده است. قیمت هر کیلوگرم میش نیز حدود ۴۸۰ تا ۵۲۰ هزار تومان اعلام می‌شود.
وی ادامه داد: بره‌های نر بسیار سنگین و قوچ‌ها معمولاً با تقاضای کمتری در میادین مواجه‌اند. در بخش دام سنگین نیز بخش قابل‌توجهی از گوساله‌های عرضه‌شده وزنی در محدوده ۵۵۰ تا ۶۰۰ کیلوگرم دارند. قیمت دام‌های سنگین‌تر، به‌ویژه گوساله‌های بالاتر از ۶۵۰ کیلوگرم، معمولاً کمتر و در محدوده ۵۲۰ تا ۵۶۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم است؛ در حالی که دام‌های سبک‌تر و دارای لاشه کوچک‌تر، بسته به کیفیت، با قیمت‌های بالاتری معامله می‌شوند.
پوریان قیمت گاومیش را نیز متأثر از وزن، سن، کیفیت و شرایط دام دانست و افزود: تفاوت در مشخصات دام موجب می‌شود قیمت گاومیش در بازه‌های متفاوتی قرار گیرد.
پیشروی قیمت گوشت قرمز تا کیلویی ۲ میلیون!
وی با انتقاد از فاصله قیمت دام زنده و گوشت در بازار مصرف گفت: قیمت‌هایی که در بازار خرده‌فروشی مشاهده می‌شود، در برخی موارد با شرایط واقعی تولید و عرضه دام تناسب ندارد. گوشت در واحدهای مختلف عرضه با نرخ‌های متفاوتی فروخته می‌شود و گاهی قیمت‌ها از دو میلیون تومان نیز فراتر می‌رود.
رئیس شورای تأمین دام کشور ادامه داد: بازار گوشت فقط از میزان تولید و عرضه تأثیر نمی‌پذیرد و فضای روانی بازار نیز نقش بسیار پررنگی در قیمت‌گذاری دارد. بخشی از افزایش قیمت‌ها تحت تأثیر انتظارات تورمی، شرایط عمومی اقتصاد و فضای ناشی از جنگ شکل گرفته است. این مسئله تنها به گوشت محدود نیست و در بازار سایر کالاها نیز مشاهده می‌شود.
واردات جایگزین تولید داخل نیست
پوریان درباره مقایسه تولید داخلی و واردات گوشت اظهار کرد: از زمان آغاز شرایط جنگی تاکنون، میزان واردات گوشت بسیار محدود بوده و بخش عمده فراوانی موجود در بازار از محل تولید داخل تأمین شده است. همین موضوع نشان می‌دهد تولید داخلی ظرفیت مناسبی برای پاسخ‌گویی به نیاز کشور دارد.
وی افزود: تولید دام سبک و سنگین در ایران امکان رشد و توسعه دارد، اما برای استفاده از این ظرفیت باید حمایت‌های ویژه‌ای انجام شود. توسعه تولید علوفه، تأمین سرمایه، ثبات سیاست‌گذاری و کاهش محدودیت‌های تولید می‌تواند کشور را از واردات گسترده بی‌نیاز کند و حتی زمینه صادرات را فراهم آورد.
رئیس شورای تأمین دام کشور گفت: در سال‌های گذشته، واردات نهاده‌های یارانه‌ای موجب شده بود تولید برخی علوفه‌های داخلی، از جمله یونجه، کمتر مورد توجه قرار گیرد. این در حالی است که ایران از نظر اقلیم، تنوع نژادی و مناطق دام‌خیز، ظرفیت‌های قابل‌توجهی در تولید دام دارد.
گوشت منجمد وارداتی باید ۲۰ درصد سهم داشته باشد
وی با بیان اینکه واردات در برخی مقاطع می‌تواند نقش مکمل داشته باشد، تصریح کرد: وابستگی اصلی به گوشت وارداتی بیشتر مربوط به مصارف عمده و صنعتی از جمله صنایع فرآورده‌های گوشتی، سوسیس و کالباس، رستوران‌ها و دیگر مصرف‌کنندگان عمده است. با این حال، گوشت وارداتی به‌تنهایی توان مدیریت و تنظیم کامل بازار مصرف را ندارد.
پوریان اضافه کرد: تجربه دوره جنگ نشان داد تغییر مبادی تأمین، افزایش فاصله حمل‌ونقل و بالا رفتن هزینه‌های واردات می‌تواند صرفه اقتصادی آن را کاهش دهد. در چنین شرایطی، تولید داخلی مطمئن‌ترین راه تأمین بازار است.
به گفته وی، سهم موردنیاز گوشت وارداتی منجمد می‌تواند حدود ۲۰ درصد بازار باشد و این واردات بیشتر باید برای جبران کمبودهای مقطعی و کنترل شوک‌های قیمتی و روانی انجام شود؛ زیرا در برخی دوره‌ها، اثر روانی اعلام و انجام واردات بر بازار، بیش از حجم واقعی کالای واردشده بوده است.
ظرفیت تبدیل ایران به صادرکننده گوشت
رئیس شورای تأمین دام کشور با اشاره به جایگاه جمعیتی دام سبک ایران گفت: ایران از نظر جمعیت دام سبک در میان کشورهای دارای رتبه بالا قرار دارد و در صورت سرمایه‌گذاری و مدیریت صحیح، صنعت دام کشور علاوه بر تأمین نیاز داخلی می‌تواند به حوزه صادرات نیز وارد شود.
وی افزود: در دهه‌های ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰، ایران دوره‌هایی از تولید و صادرات مناسب دام را تجربه کرد، اما تمرکز کامل تولید بر بازار داخلی و نبود برنامه منظم و پایدار صادراتی، موجب شد نوسانات بازار داخل مستقیماً بر تولیدکننده اثر بگذارد.
پوریان تأکید کرد: صادرات برای بخش تولید یک انتخاب فرعی نیست، بلکه ضرورتی برای جذب سرمایه، توسعه ظرفیت‌ها، افزایش تنوع تولید و پایداری فعالیت دامداران محسوب می‌شود. صادرات مقطعی و تصمیم‌های ناپایدار نمی‌تواند به صنعت دام کمک کند و این بخش به برنامه‌ای منظم و قابل پیش‌بینی نیاز دارد.
امکان استفاده هم‌زمان از استخرهای پرورش ماهی و گاومیش
وی همچنین به برخی طرح‌های افزایش بهره‌وری در تولید اشاره کرد و گفت: در بعضی مناطق می‌توان از آب استخرهای پرورش ماهیان گرم‌آبی، هم‌زمان برای پرورش گاومیش استفاده کرد. گاومیش به حضور در آب نیاز دارد و حرکت آن در استخر می‌تواند به گردش و هوادهی آب کمک کند.
رئیس شورای تأمین دام کشور افزود: اجرای گسترده‌تر چنین طرح‌هایی امکان استفاده بهینه‌تر از منابع آب، توسعه پرورش گاومیش و ادامه تولید ماهیان گرم‌آبی مانند کپور را فراهم می‌کند. این روش از نمونه‌های افزایش بهره‌وری و استفاده هم‌زمان از ظرفیت‌های تولیدی است.
پوریان در پایان تأکید کرد: صنعت دام کشور از توان و ظرفیت بالایی برخوردار است. اصلاح نژاد، افزایش دوقلوزایی در دام سبک، توسعه علوفه ارزان، سرمایه‌گذاری هدفمند و تدوین برنامه صادراتی پایدار می‌تواند تولید گوشت را افزایش دهد و ایران را علاوه بر تأمین‌کننده نیاز داخلی، به یکی از صادرکنندگان منطقه تبدیل کند.
