قیمت زعفران به دلیل پیک برداشت نوسان شدیدی دارد / مانند تجربه افغانستان نباید رقیب دیگری برای صادرات زعفران ایران تراشید
پیشنهاد توسعه همکاری‌های تجاری ایران و کشورهای آفریقایی، بار دیگر موضوع گسترش بازارهای صادراتی زعفران ایران را مطرح کرده است.
به گزارش تجارت نیوز، محمدباقر رضایی، رئیس انجمن اتحادیه گیاهان دارویی، در نخستین نشست ملی همکاری‌های کشاورزی ایران و آفریقا، سه محور تولید قراردادی محصولات کشاورزی، تأمین مستقیم محصولات آفریقایی و توزیع مشترک محصولات ایرانی در بازارهای آفریقا را برای توسعه روابط تجاری پیشنهاد کرد.
وی زعفران، پسته و سایر محصولات غذایی ایران را از جمله کالاهایی دانست که می‌توانند از طریق همکاری با شرکت‌ها و شبکه‌های توزیع محلی، سهم بیشتری از بازار آفریقا به دست آورند. همچنین با وجود سهم بالای ایران در تولید جهانی زعفران، صادرات مستقیم این محصول به آفریقا همچنان محدود است.
باتوجه به پیشنهاد مطرح‌شده از سوی برخی کارشناسان برای توسعه همکاری‌های تجاری ایران و آفریقا این همکاری‌ها تا چه اندازه می‌تواند زمینه حضور پررنگ‌تر زعفران را در کشورهای آفریقایی فراهم کند؟ چه موانعی برای تحقق این هدف وجود دارد؟
آیا در حال حاضر مذاکره یا توافق مشخصی با شرکت‌های آفریقایی برای صادرات مستقیم زعفران ایران انجام شده یا این موضوع همچنان در مرحله پیشنهاد قرار دارد؟
همکاری تجاری با آفریقا باید به توسعه تولید و منافع کشاورزان زعفران منجر شود / پیش از تمرکز بر یک کشور یا عرضه محصول در بازارهای این قاره، لازم است مطالعات کارشناسی و امکان‌سنجی دقیقی درباره بازار هدف انجام شود
علی حسینی، عضو شورای ملی زعفران، با اشاره به پیشنهاد همکاری تجاری ایران با کشورهای آفریقایی در حوزه زعفران، گفت: همکاری با کشورهای آفریقایی می‌تواند زمینه‌ای اولیه برای توسعه مناسبات تجاری در آینده باشد، اما پیش از تمرکز بر یک کشور یا عرضه محصول در بازارهای این قاره، لازم است مطالعات کارشناسی و امکان‌سنجی دقیقی درباره بازار هدف انجام شود.
وی با بیان اینکه همکاری با کشورهای آفریقایی می‌تواند در قالب تجارت یا مشارکت در تولید دنبال شود، افزود: باید مشخص شود ورود به این بازار چه دستاوردهایی برای صنعت زعفران ایران به همراه دارد. یکی از مسائل مهم در این زمینه، حرکت از خام‌فروشی به سمت توسعه صنایع تبدیلی زعفران است. بنابراین، باید بررسی شود که آیا ظرفیت لازم برای عرضه محصولات فرآوری‌شده زعفران در بازارهای آفریقایی وجود دارد یا اینکه این همکاری صرفاً به صادرات ماده خام محدود می‌شود.
بازار آفریقا را پیش از توسعه صادرات زعفران ارزیابی کنید / مانند تجربه افغانستان نباید رقیب دیگری برای صادرات زعفران ایران تراشید
حسینی با اشاره به جمعیت قابل‌توجه کشورهای آفریقایی و ظرفیت این قاره برای توسعه تجارت، اظهار کرد: بازار آفریقا از جذابیت‌های خاصی برخوردار است، اما میزان تقاضا و ظرفیت مصرف محصولی مانند زعفران در این بازار همچنان به مطالعات بیشتری نیاز دارد. در این مسیر، باید مراقب بود که توسعه همکاری‌ها به شکل‌گیری رقیبی جدید برای زعفران ایران منجر نشود.
وی ادامه داد: تجربه افغانستان در صنعت زعفران نشان می‌دهد که توسعه تولید در سایر کشورها می‌تواند در بلندمدت به رقیبی جدی برای تولیدکنندگان ایرانی تبدیل شود. بنابراین، هرگونه برنامه‌ریزی تجاری باید با در نظر گرفتن منافع کشاورزان داخلی انجام شود.
عضو شورای ملی زعفران با تاکید بر اینکه رونق کشاورزی باید اولویت اصلی سیاست‌گذاری در این حوزه باشد، بیان کرد: زعفران محصولی کم‌آب‌بر است که در مناطق محروم نقش مهمی در اقتصاد و معیشت خانوارهای کشاورز ایفا می‌کند. از این رو، فعالیت‌های تجاری و صادراتی در این بخش باید در نهایت به توسعه تولید داخلی، رونق اقتصادی مناطق زعفران‌خیز و حفظ منافع کشاورزان منجر شود.
مصرف داخلی زعفران از ظرفیت صنایع غذایی و دارویی عقب مانده است / مصرف سالیانه زعفران در ایران ۶۰ تا ۷۰ تن است
حسینی با اشاره به ریشه تاریخی مصرف زعفران در فرهنگ ایرانی، گفت: ایران از جمله کشورهایی نیست که به‌تازگی با زعفران آشنا شده باشد، بلکه مصرف این محصول بخشی از فرهنگ غذایی و تاریخی کشور است. با این حال، استفاده از زعفران در صنایع غذایی، دارویی و آرایشی و بهداشتی همچنان با ظرفیت‌های موجود فاصله زیادی دارد.
وی افزود: مصرف زعفران در داخل کشور به چند نوع غذای محدود شده و اطلاع‌رسانی علمی و گسترده‌ای درباره کاربردهای متنوع این محصول صورت نگرفته است. در حالی که توسعه فرهنگ مصرف زعفران و معرفی کاربردهای آن در صنایع مختلف می‌تواند زمینه افزایش تقاضای داخلی را فراهم کند.
این عضو شورای ملی زعفران با بیان اینکه مصرف سالانه زعفران در ایران به حدود ۶۰ تا ۷۰ تن می‌رسد، تشریح کرد: در حال حاضر کمتر کشوری چنین حجم بالایی از مصرف داخلی زعفران را دارد. ایران علاوه بر اینکه از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان این محصول به شمار می‌رود، در زمینه مصرف داخلی نیز جایگاه قابل‌توجهی دارد.
او با تاکید بر ضرورت تنوع‌بخشی به الگوی مصرف زعفران تصریح کرد: باید کاربردهای این محصول از چند قلم مواد غذایی فراتر برود و ظرفیت صنایع مختلف برای استفاده از زعفران مورد توجه قرار بگیرد. توسعه مصرف در بخش‌های غذایی، دارویی و آرایشی و بهداشتی نیازمند اطلاع‌رسانی، فرهنگ‌سازی و ایجاد زیرساخت‌های مناسب است.
قیمت زعفران پس از عبور از پیک برداشت مشخص می‌شود / قیمت هر کیلوگرم زعفران در محدوده ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان در نوسان قرار دارد
حسینی در ادامه با اشاره به نوسانات قیمت زعفران در فصل برداشت گفت: در حال حاضر بازار زعفران به دلیل قرار داشتن در اوج برداشت محصول، با نوسانات شدیدی مواجه است و قیمت هر کیلوگرم زعفران در محدوده ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان در نوسان قرار دارد.
وی در پایان باتوجه به اینکه هنوز قیمت‌ها به ثبات نرسیده‌اند، خاطرنشان کرد: انتظار می‌رود با عبور تدریجی از دوره اوج برداشت، بازار به سمت ثبات قیمتی حرکت کند. به نظر می‌رسد قیمت واقعی زعفران حدود یک ماه دیگر و پس از فروکش کردن شرایط فعلی بازار مشخص شود.