بر اساس اعلام وزارت امور اقتصادی و دارایی، این تصمیم با هدف افزایش تاب‌آوری اقتصادی، جلوگیری از ایجاد گلوگاه در زنجیره تأمین و استفاده حداکثری از ظرفیت‌های جایگزین حمل‌ونقل اتخاذ شده است. در همین راستا، هماهنگی‌های گسترده‌ای با کشورهای همسایه برای تسهیل ترانزیت، حمل‌ونقل و ورود کالا انجام شده و کارگروه‌های ویژه‌ای نیز در سطح ملی و استانی تشکیل شده‌اند.

به گفته وزیر امور اقتصادی و دارایی، دولت از مدت‌ها قبل سناریوهای جایگزین برای مدیریت تجارت خارجی کشور را طراحی کرده بود و اکنون بخشی از آن برنامه‌ها وارد فاز اجرایی شده است.

مدنی‌زاده تأکید کرده که هدف اصلی این سیاست، حفظ پایداری زنجیره تأمین کشور و جلوگیری از ایجاد کمبود در بازار کالاهای اساسی، مواد اولیه و نیازهای مصرفی است.

در خصوص چرخش تجارت از بنادر جنوبی به بنادر شمالی کیوان جعفری طهرانی – کارشناس اقتصادی – در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: چرخش از بنادر جنوبی به بنادر شمالی با توجه به محدودیت‌هایی که بنادر شمالی کشور دارند نیازمند ایجاد زیرساخت‌هایی است. از سوی دیگر  کشورهایی که در همسایه شمالی ما هستند لزوما نمی‌توانند تمام نیازهای کشور را تامین کنند.

وی اظهار کرد: باید بازارهای جدیدی را به عنوان خریدار در همسایه شمالی پیدا کنیم تا بتوانیم حجمی از صادرات که به بازارهای سنتی مثل چین و هندوستان داشتیم به آن کشورها داشته باشیم. از طرفی باید در نظر داشت که صادرات بسیاری از محصولات به راحتی نیست. مثلا گندله‌ای که طی سالیان گذشته به چین یا ظرف یکسال و نیم گذشته به هند صادر می‌شد نمی‌تواند به راحتی به همسایگان شمالی که فولادساز هستند یا حتی ترکیه صادر کرد. طبیعتا تحقق این امر نیازمند زمان است.

به گفته جعفری، مهمترین موضوع این است که بتوانیم با توسعه روابط تجاری با کشورهای همسایه شمالی سهم بیشتری در تجارت داشته باشیم.

جعفری طهرانی در پاسخ به اینکه آیا امکان بازآرایی شبکه لجستیکی کشور و استفاده بیشتر از ظرفیت‌های ریلی و جاده‌ای به جای کشتی وجود دارد یا خیر،‌ گفت: محدودیت‌های زیادی برای مسیر ریلی و جاده‌ای وجود دارد. شبکه راه‌آهن ایران لزوما به شبکه راه‌آهن چین به صورت مستقیم وصل نیست و از طریق همسایگان این مهم انجام می‌شود. راه‌آهنی که می‌خواهیم از آن صادرات کنیم طبیعتا مسیر طولانی‌تری دارد ولی در شرایط فعلی چاره‌ای نداریم.

وی در ادامه گفت: صحبت‌های زیادی است که شبکه راه‌آهن چین از طریق کشورهای همسایگان شمال شرقی به شبکه راه آهن ایران وصل شود. شاید برای واردات به کشور کمک زیادی کند یا در بخش صادرات نیز موثر باشد ولی نمی‌شود محصولات فله‌ حجیمی که از طریق دریا صادر می کردیم از طریق ریل یا حتی جاده صادر کنیم. از طرفی افزایش هزینه را در پیش داریم. هزینه حمل دریایی به مراتب از حمل و نقل ریلی پایین ‌تر است. وقتی به مسیرهای جدید ریلی و جاده ای رو بیاوریم باعث می شود تجارت برخی از کالاها به دلیل هزینه‌های اضافی توجیه اقتصادی نداشته باشند.

این کارشناس اقتصادی در پایان گفت: برای اینکه خودمان را با بازار تطبیق دهیم به زمان نیاز داریم تا بتوانیم سهم بیشتری از تجارت کشورهای همسایه شمالی از طریق دریا، ریل و جاده داشته باشیم.