نه به مشوقهای اقتصادی برای روسیه / چرا غرب باید در برابر پوتین رویکرد سختگیرانهتری اتخاذ کند
نشنال اینترست با انتشار یادداشتی نوشت:«رئیسجمهور پوتین، بسیار سپاسگزاریم که ما را پذیرفتید.» این جملهای بود که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، اخیرا در مسکو با لحنی ستایشآمیز خطاب به ولادیمیر پوتین بیان کرد؛ جایی که او به همراه جرد کوشنر، دیگر فرستاده ویژه آمریکا، تلاش کردند رئیسجمهور روسیه را برای پایان دادن به جنگ اوکراین متقاعد کنند؛ آن هم با پیشنهاد گسترش همکاریهای اقتصادی و لغو تحریمها.
به گزارش تجارت نیوز، ویتکاف افزود: «وقتی بازنشسته شویم، همه این داستانها و خاطرات شگفتانگیز را خواهیم داشت و خاطره شما بدون شک در صدر همه آنها خواهد بود».
چرایی انفعال غرب
این نشریه در ادامه آورد: ایالات متحده و اروپا برداشت نادرستی از ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، دارند؛ زیرا با بزرگنمایی جایگاه او، اعمال فشار بر طرف اوکراینی و خودداری از واکنش قاطعانه به اقدامات تحریکآمیز و فزاینده مسکو، همچنان امیدوارند بتوانند نوعی توافق با کرملین به دست آورند یا از ترس تحریک پوتین به رفتارهای خطرناکتر، از اتخاذ مواضع سختتر خودداری میکنند.
در مقابل پوتین در حال آزمودن اراده اروپا از طریق «جنگ ترکیبی» است؛ رویکردی که شامل حملات سایبری، عملیات تبلیغاتی، خرابکاری و طیفی از اقدامات تحریکآمیز نظامی میشود. اما رهبران اروپایی که نگران تشدید تنشها هستند، در برابر این اقدامات واکنش مشابهی نشان نمیدهند و واشنگتن نیز آنها را به چنین رویکردی تشویق نمیکند.
اگر پوتین احساس کند غرب ضعیف است، ممکن است دامنه جنگ ترکیبی خود را به شکل قابلتوجهی گسترش داده یا حتی نیروهای نظامی خود را از مرزهای یک کشور اروپایی دیگر عبور دهد. در آن زمان، اروپا ــ بهصورت کامل یا بخشی از آن ــ ممکن است به اندازهای از اهداف توسعهطلبانه مسکو نگران شود که برای متوقف کردن روسیه نیروهای نظامی خود را وارد عمل کند؛ اقدامی که میتواند به یک جنگ مستقیم منجر شود.
برای جلوگیری از تعریف زنجیرهای از چنین تحولات، واشنگتن و اروپا باید از هماکنون با اقداماتی قاطعتر، پوتین را به چالش بکشند، پیامدهای عبور از خطوط قرمز مشخص را روشن کنند و برای اجرای این تهدیدها آماده باشند.
چرا پوتین عقب نشینی نمیکند؟
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، کییف را تحت فشار قرار داد تا حملات خود علیه تاسیسات انرژی در روسیه را متوقف کند؛ زیرا معتقد بود این حملات باعث کمبود سوخت دیزل شده است. اما او هیچ درخواستی از مسکو مطرح نکرد؛ نه خواستار توقف حملات روسیه علیه زیرساختهای حیاتی و اهداف غیرنظامی اوکراین شد و نه خواستار پایان دادن به اقداماتی شد که شامل «بازداشتهای گسترده، شکنجه در مقیاس صنعتی و بزرگترین عملیات انتقال اجباری کودکان از زمان جنگ جهانی دوم» توصیف شده است.
با این حال به باور ناظران نه تمجیدهای آمریکا از پوتین و ارائه مشوقهای اقتصادی، و نه نزدیک شدن واشنگتن به مسکو به قیمت فاصله گرفتن از کییف، احتمالا رئیس جمهوری روسیه را به پذیرش صلح متقاعد نخواهد کرد.
پوتین پیشتر گفته «تمام اوکراین متعلق به ماست» و اوکراین «حتی یک کشور نیست». احتمالا او تلاشهای دیپلماتیک آمریکا برای میانجیگری را با بیاعتنایی دنبال میکند.
در حالی که پوتین تلاشهای صلح آمریکا را به تمسخر میگیرد، همزمان اروپا را با حملات مکررتر و جسورانهتر تحت فشار قرار میدهد. جسورانهترین اقدام اخیر زمانی رخ داد که یک پهپاد روسی در ۱۳ سپتامبر به موتور یک قطار در نزدیکی مرز اوکراین با لهستان اصابت کرد؛ اقدامی که به نظر میرسید هشداری به کشورهایی باشد که از اوکراین حمایت میکنند.
این پهپاد در نزدیکی قطار دیگری سقوط کرد که دیوید پترائوس، رئیس پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، در آن حضور داشت. این حمله تنها «چند دقیقه» پس از حرکت قطاری انجام شد که بوریس جانسون، نخستوزیر پیشین بریتانیا و شماری دیگر از مقامهای اروپایی را حمل میکرد.
چند روز پیش از آن نیز یک پهپاد روسی باعث شد مولداوی «بهطور موقت چندین پرواز را متوقف کند»؛ از جمله پروازی که قرار بود ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، را از کیشیناو به اسلو برای شرکت در مراسم خاکسپاری هارالد پنجم، پادشاه نروژ، منتقل کند.
رویارویی با ناتو؟
همزمان، مسکو در حال اعزام جنگندهها و پهپادهای خود به حریم هوایی کشورهای عضو ناتو است، با نیروهای نظامی دیگر بر فراز آبهای بینالمللی درگیر میشود، سامانههای موقعیتیابی و ناوبری جیپیاس را در سراسر اروپا مختل میکند، در انتخابات کشورهای خارجی مداخله میکند و عملیاتهای خرابکارانه انجام میدهد.
در روزهای اخیر، کپنهاگ اعلام کرد یک ناوچه روسی به یک بالگرد نیروی هوایی دانمارک بر فراز دریای بالتیک شلیک کرده است. آلمان نیز روسیه را به تلاش برای حمله پهپادی به پایانه باربری فرودگاه لایپزیگ/هاله متهم کرد و بلغارستان تحقیق درباره انفجارهایی در برخی انبارهای تسلیحاتی خود را آغاز کرد.
طبیعی است که مقامهای اروپایی خشم خود را ابراز کرده و بر عزم خود برای مقابله با روسیه تاکید کنند.
لارس لوکه راسموسن، وزیر خارجه دانمارک، درباره حمله روسیه به بالگردهای این کشور گفت: «این کنش کاملا غیرقابل قبول است».
پارلمان اروپا نیز قصد داشت قطعنامهای تصویب کند که روسیه را «جدیترین تهدید ترکیبی علیه اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن» معرفی میکند.
اما صرفا بیان مواضع کافی نیست. مقامهای اروپایی بنا بر گزارشها در حال بررسی گزینههایی هستند که شامل «آغاز بحث درباره این موضوع است که آیا یک حمله ترکیبی میتواند بند پنجم پیمان ناتو درباره دفاع جمعی را فعال کند یا نه، همچنین ایجاد ارتباطات هماهنگتر در واکنش به حوادث و افزایش تلاشها برای حفاظت از زیرساختهای حیاتی» از دیگر مباحثی است که مورد بررسی قرار گرفته است.
گزینه خروج از بنبست
نشنال اینترست در ادامه یادآور شد: واشنگتن و اروپا باید فراتر از این اقدامات حرکت کنند. بدین معنا که علاوه بر مقاومسازی زیرساختهای انرژی و ارتباطی و تقویت دفاع سایبری، کشورهای غربی باید توانمندیهای نظامی خود را افزایش داده و تجهیزات و حمایتهای لازم را نهتنها برای اوکراین، بلکه برای دیگر کشورهایی که بیشترین آسیبپذیری را در برابر حمله احتمالی روسیه دارند، فراهم کنند.
زیرا اگر رفتار روسیه در سالهای اخیر راهنمای قضاوت باشد، هزینههای ناشی از عدم انجام چنین اقداماتی میتواند بسیار سنگینتر و پرهزینهتر قلمداد شود.