توقف طولانی کامیون‌ها در مرز یکی از اصلی‌ترین مشکلات صادرات سیمان به افغانستان است / یک کامیون در برخی موارد بین ۷ تا ۸ روز پشت مرز متوقف می‌شود
رشد تقاضا برای سیمان ایران در بازار افغانستان، در شرایطی فرصت تازه‌ای برای افزایش صادرات ایجاد کرده که مشکلات داخلی در مرزهای شرقی بخش مهمی از این مزیت را خنثی کرده است. فعالان صنعت سیمان می‌گویند اگرچه صادرات به افغانستان در ماه‌های اخیر روند مثبتی داشته و حتی می‌توانست بیش از میزان فعلی افزایش یابد، اما تعدد دستگاه‌ها، نبود مدیریت واحد، ضعف زیرساخت‌های پارکینگ، کنترل سنتی سوخت و توقف چندروزه ناوگان عملا هزینه صادرات را بالا برده و ظرفیت حمل را کاهش داده است.
به گزارش تجارت نیوز، در برخی موارد کامیون‌های حامل سیمان بین ۷ تا ۸ روز پشت مرز متوقف می‌مانند؛ توقفی که نه‌تنها هزینه خواب ناوگان را به صنعت تحمیل می‌کند، بلکه باعث می‌شود رانندگان در سفرهای بعدی با نرخ بالاتری حاضر به حمل بار شوند. در چنین شرایطی، بازاری که می‌تواند یکی از مقاصد مهم صادراتی سیمان کشور باشد، بیش از آنکه از محدودیت تقاضا آسیب ببیند، گرفتار ناهماهنگی در داخل مرزهای کشور شده است.
صادرات سیمان از مرزهای شرقی و شمالی کشور در پنج‌ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۱۹ درصد افزایش داشته / بخش مهمی از این رشد مربوط به بازار افغانستان بوده است
علی اکبر الوندیان، دبیر انجمن کارفرمایان صنعت سیمان، در این خصوص به تجارت‌نیوز گفت: صادرات سیمان از مرزهای شرقی و شمالی کشور در پنج‌ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۱۹ درصد افزایش داشته و بخش مهمی از این رشد مربوط به بازار افغانستان بوده است.
وی افزود: شرایط بازار افغانستان برای سیمان ایران مساعد است و تحولات منطقه‌ای، از جمله تنش میان افغانستان و پاکستان، فرصت بیشتری برای حضور محصولات ایرانی در این بازار ایجاد کرده است.
الوندیان تاکید کرد: اما با وجود این ظرفیت، مشکلات داخلی در مرز باعث شده نتوانیم از این فرصت به‌طور کامل استفاده کنیم، در حالی که صادرات می‌توانست بسیار بیشتر از رقم فعلی باشد.
کامیونی که چند روز متوقف مانده، طبیعتا در سفر بعدی با نرخ قبلی حاضر به فعالیت نیست و هزینه خواب خود را از صنعت یا مشتری دریافت می‌کند
دبیر انجمن کارفرمایان صنعت سیمان گفت: یکی از اصلی‌ترین مشکلات صادرات به افغانستان، توقف طولانی کامیون‌ها در مرز است. یک کامیون برای عبور باید مراحل متعددی را طی کند و در برخی موارد بین ۷ تا ۸ روز پشت مرز متوقف می‌شود.
وی افزود: این توقف طولانی، هم ظرفیت ناوگان حمل‌ونقل را کاهش می‌دهد و هم هزینه حمل را بالا می‌برد. کامیونی که چند روز متوقف مانده، طبیعتا در سفر بعدی با نرخ قبلی حاضر به فعالیت نیست و هزینه خواب خود را از صنعت یا مشتری دریافت می‌کند.
الوندیان ادامه داد: به این ترتیب در عمل، بخشی از ناوگان حمل صادراتی به‌جای جابه‌جایی بار، پشت مرز متوقف می‌شود و همین موضوع یکی از موانع اصلی افزایش صادرات به افغانستان است.
تعدد دستگاه‌های مستقر در مرز و نبود یک مدیریت واحد، فرآیند عبور ناوگان را طولانی کرده است
دبیر انجمن کارفرمایان صنعت سیمان اظهار کرد: متاسفانه تعدد دستگاه‌های مستقر در مرز و نبود یک مدیریت واحد، فرآیند عبور ناوگان را طولانی کرده است. کامیون‌ها باید از مراحل مختلفی مانند کمبود پارکینگ، سوخت، سد گمرک، بازرسی و سایر فرآیندها عبور کنند که هرکدام توسط بخش متفاوتی مدیریت می‌شود.
وی افزود: نتیجه این وضعیت، افزایش زمان انتظار و سردرگمی رانندگان است؛ در حالی که اگر مدیریت یکپارچه‌ای در مرز مستقر شود، بخش قابل‌توجهی از این زمان قابل کاهش است.
بخشی از مشکل به ضعف زیرساخت‌های مرزی بازمی‌گردد / یکی دیگر از مشکلات، کنترل میزان سوخت موجود در باک کامیون‌هاست که همچنان به شکل سنتی انجام می‌شود
دبیر انجمن کارفرمایان صنعت سیمان گفت: بخشی از مشکل به ضعف زیرساخت‌های مرزی بازمی‌گردد. پارکینگ‌های موجود ظرفیت و امکانات کافی برای پذیرش، ساماندهی و فراخوان سریع کامیون‌ها ندارند. حتی زیرساخت مناسب برای اسکان رانندگانی که چندین روز پشت مرز منتظر می‌مانند نیز وجود ندارد و این مساله فشار بیشتری به ناوگان وارد می‌کند.
وی با اشاره به نحوه کنترل سوخت کامیون‌ها گفت: یکی دیگر از مشکلات، کنترل میزان سوخت موجود در باک کامیون‌هاست که همچنان به شکل سنتی انجام می‌شود.
الوندیان افزود: برای کامیون‌ها سقفی برای میزان سوخت در نظر گرفته شده و اگر مقدار سوخت بیشتر باشد، راننده باید آن را تخلیه کند یا حتی جریمه بپردازد. اما این فرآیند علاوه بر اینکه زمان‌بر است، می‌تواند زمینه تخلف و فساد را نیز فراهم کند.
وی تاکید کرد: مساله مهم این است که میزان مجاز سوخت و نحوه کنترل آن باید کاملا سیستمی و شفاف شود تا هم از قاچاق جلوگیری شود و هم رانندگان و صادرکنندگان درگیر فرآیندهای سنتی و زمان‌بر نشوند.
مشکل اصلی کمبود ناوگان نیست، بلکه زمین‌گیر شدن همین ناوگان موجود پشت مرزهاست / صادرات بیشتر با همین ناوگان ممکن است
دبیر انجمن کارفرمایان صنعت سیمان گفت: مشکل اصلی کمبود ناوگان نیست، بلکه زمین‌گیر شدن همین ناوگان موجود پشت مرزهاست. اگر فرآیندهای مرزی روان‌تر شود، با همین ظرفیت فعلی نیز می‌توان میزان صادرات را افزایش داد.
این فعال صنعت سیمان افزود: البته این موضوع به‌صورت مکتوب به رئیس‌جمهور منعکس و درخواست شده است که برای استقرار مدیریت واحد در مرز و اصلاح فرآیندهای عبور ناوگان اقدام شود. راه‌اندازی سامانه‌های یکپارچه، ساماندهی فراخوان کامیون‌ها و کاهش تعدد مراحل اداری می‌تواند هم هزینه صادرات را کاهش دهد و هم ظرفیت صادرات سیمان به افغانستان را افزایش دهد.