تورم با افزایش سود بانکی پایین نمی‌آید

وی افزود: از طرف دیگر وقتی نرخ‌های بهره سپرده‌های بانکی خیلی کمتر از تورم باشد گردش پول در اقتصاد افزایش می‌یابد. در این شرایط افراد به خرید دارایی گرایش پیدا می‌کنند و به دنبال جایگزین‌های پول می‌روند.

این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: در سیاست‌گذاری پولی معمولا افزایش نرخ بهره سیاستی برای کنترل و کاهش تورم است. سیاست گذار مشخصا بانک مرکزی نرخ‌های بهره را افزایش می‌دهد تا جلوی تورم را بگیرد. در واقع نرخ‌های بهره را در واکنش به افزایش انتظارات تورمی بالا می‌برند. اگر افزایش تورمی موقت ایجاد شود این کار را انجام نمی‌دهند اما اگر شرایط به گونه‌ای باشد که سیاست‌گذاران احساس کنند ذهنیت انتظارات تورمی در مردم به وجودآمده نرخ‌های بهره کوتاه مدت را افزایش می‌دهند.

درودیان گفت: این اقدام از آن جهت انجام می‌شود که پول را فریز کنند تا گردش نکند و تورم کاهش یابد. در واقع نرخ‌های بلندمدت را افزایش نمی‌دهند اما نرخ‌های کوتاه مدت را بالا می‌برند که باعث کاهش نرخ تورم می‌شود. لذا این یک سیاست ضد تورمی است اما آن‌چه در کشور ما طی این چند سال دیده شده این است که نرخ بهره بانکی اعم از سود بانکی و اوراق متناسب با تورم بالا رفت با این حال نتوانست جلوی رشد تورم را بگیرد.

نرخ‌های سود بانکی در ایران واقعی نیست

وی درباره پیامد نوسانات نرخ سود بانکی برای اقتصاد بیان کرد: مشکلی که ما در ایران داریم این است که نرخ‌های سود بانکی واقعی نیست. اعدادی به صورت رسمی تحت عنوان ۲۳ درصد نرخ سود سپرده ۲۰ درصد نرخ سود بین بانکی یا ۲۴ درصد و امثالهم عنوان می‌شود؛ در حالی که هیچ کدام واقعیت ندارد و کف شعب بانکی یا بازار بین بانکی اعداد دیگری مبادله می‌شود.

این اقتصاددان تاکید کرد: به نظرم کار واجبی که سیاست گذار باید انجام دهد این است که نرخ‌های بهره مشخص و شفاف تعیین کند. نه این‌که به صورت ظاهری و بخشنامه‌ای اعدادی را اعلام کنند اما پشت پرده ارقام دیگری رد و بدل شود. وقتی نرخ‌ها را افزایش می‌دهیم حتما بر روی سایر بخش‌ها مثل بازار بورس اثر منفی دارد. اگر برداشت سیاست گذار این است که نرخ تورم به صورت پایدار بالا رفته و مثلا به محدوده بالای ۴۰ درصد رسیده، افزایش نرخ سود بانکی کار نامعقولی نیست. اما باید بدانیم این اقدام اثری در کنترل تورم نخواهد داشت.

درودیان با اشاره به افزایش تورم بعد از جنگ رمضان گفت: افزایش تورم بعد از جنگ اخیر و مشکل تکانه‌های ارزی که پیش از آن اتفاق افتاد معضلاتی را برای بخش‌های تولیدی ایجاد کرد. همچنین به انتظارات و ذهنیت‌های تورمی نسبت به آینده اقتصاد ایران دامن زد. در این مواقع معمولا سیاست بالا بردن نرخ بهره برای مهار تقاضا اجرا می‌شود. اما باید توجه داشت که ما به دلیل ماهیت تورمی اقتصاد کشورمان نمی‌توانیم نرخ‌های بهره را متناسب با تورم افزایش دهیم؛ چرا که جنس و سنخ رکود تورمی که ما داریم از ناحیه طرف عرضه است اما سیاست کنترل نرخ بهره ابزار مدیریت و سرکوب تقاضا محسوب می‌شود. لذا این ابزار برای کنترل تورم کارآمد نخواهد بود.