بازار سرمایه باید سهم بیشتری در تأمین مالی بلندمدت داشته باشد / کسری بودجه نباید جهت سیاست پولی را تعیین کند

عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، در دومین همایش سالانه بازار سرمایه ایران با اشاره به چالش‌های نظام تأمین مالی کشور، بر ضرورت بازنگری در ساختار تخصیص منابع و افزایش نقش بازار سرمایه در تأمین مالی سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت تأکید کرد.

به گزارش تجارت نیوز، همتی با بیان اینکه آینده اقتصاد ایران تنها به حجم منابع مالی در دسترس وابسته نیست، گفت: کیفیت معماری نظام مالی، کارایی سازوکار تخصیص سرمایه و توانایی اقتصاد در تبدیل پس‌اندازها به سرمایه‌گذاری مولد، اهمیت زیادی دارد.

او با اشاره به محدودیت منابع مالی در اقتصاد کشور افزود: به همان اندازه که باید به میزان منابع توجه کرد، لازم است چگونگی تجهیز، واسطه‌گری، قیمت‌گذاری و تخصیص منابع مالی نیز مورد توجه قرار گیرد. اقتصادی که از سازوکارهای کارآمد واسطه‌گری مالی برخوردار نباشد، حتی با وجود منابع قابل‌توجه نمی‌تواند ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری خود را به‌طور کامل بالفعل کند.

بازار پول و بازار سرمایه را نباید دو حوزه مستقل یا رقیب تلقی کرد، این دو اجزای مکمل یک نظام مالی هستند

رئیس‌کل بانک مرکزی با تأکید بر مکمل بودن بازار پول و بازار سرمایه گفت: «بازار پول و بازار سرمایه را نباید دو حوزه مستقل یا رقیب تلقی کرد. این دو، اجزای مکمل یک نظام مالی هستند که کارکرد نهایی آن باید تجهیز پس‌اندازها، تخصیص بهینه منابع، مدیریت ریسک و تأمین مالی رشد اقتصادی باشد.»

همتی با اشاره به نقش ثبات پولی در توسعه سرمایه‌گذاری توضیح داد: هرچه مسیر تورم باثبات‌تر و پیش‌بینی‌پذیرتر باشد، بنگاه‌ها بهتر می‌توانند هزینه‌ها و درآمدهای خود را برآورد کنند و درباره سرمایه‌گذاری‌های چندساله تصمیم بگیرند.

ثبات مالی از الزامات فعالیت پایدار نظام مالی است

او همچنین ثبات مالی را از الزامات فعالیت پایدار نظام مالی دانست و گفت: ثبات مالی را باید در توان نظام مالی برای ادامه فعالیت هنگام بروز شوک سنجید. در شرایط دشوار، پرداخت‌ها باید به‌موقع انجام شوند، بانک‌ها بتوانند به مشتریان واجد شرایط اعتبار بدهند و بازارها نیز امکان معامله و تأمین مالی را حفظ کنند.

روشن بودن جهت سیاست‌های پولی و ارزی و ثبات قواعد داخلی، به بنگاه‌ها امکان می‌دهد با اطمینان بیشتری برنامه‌ریزی کنند

همتی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور اظهار کرد: این مساله در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» برای اقتصاد ایران اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. فشارهای بیرونی نااطمینانی را تشدید کرده‌اند؛ برخی بنگاه‌ها در تأمین مواد اولیه یا صادرات با مشکل روبه‌رو هستند و برخی نیز افت تقاضا و فروش را تجربه می‌کنند.

او افزود: در چنین شرایطی، روشن بودن جهت سیاست‌های پولی و ارزی و ثبات قواعد داخلی، به بنگاه‌ها امکان می‌دهد با اطمینان بیشتری برنامه‌ریزی کنند.

تحولات نرخ ارز، بسته به ترکیب هزینه‌ها و درآمدهای هر شرکت، چشم‌انداز سودآوری آن را تغییر می‌دهد

رئیس‌کل بانک مرکزی با اشاره به اثر سیاست‌های پولی بر بازار سرمایه گفت: تغییر نرخ سود هم بر هزینه تأمین مالی شرکت‌ها اثر می‌گذارد و هم بر تصمیم مردم درباره نگهداری پس‌انداز در سپرده، اوراق یا سهام. شرایط اعتباری بانک‌ها بر دسترسی بنگاه‌ها به سرمایه در گردش اثر دارد و تحولات نرخ ارز نیز، بسته به ترکیب هزینه‌ها و درآمدهای هر شرکت، چشم‌انداز سودآوری آن را تغییر می‌دهد.

وقتی اوراق دولتی در سررسیدهای مختلف به‌طور منظم معامله می‌شود، بازده آنها می‌تواند مبنای شکل‌گیری یک منحنی بازده مرجع باشد

همتی با اشاره به نقش بازار بدهی در نظام مالی کشور گفت: وقتی اوراق دولتی در سررسیدهای مختلف به‌طور منظم معامله می‌شود، بازده آنها می‌تواند مبنای شکل‌گیری یک منحنی بازده مرجع باشد.

او توضیح داد: سرمایه‌گذار می‌تواند بازده اوراق سه‌ساله یک شرکت را با بازده اوراق دولتی هم‌سررسید مقایسه کند و بسنجد که آیا بازده بیشتر، ریسک عدم پرداخت و دشواری فروش اوراق شرکت را جبران می‌کند یا خیر.

رئیس‌کل بانک مرکزی افزود: هرچه بازار ثانویه اوراق عمیق‌تر و نقدشونده‌تر باشد، قیمت‌ها اطلاعات روشن‌تری درباره شرایط تأمین مالی و انتظارات بازار در اختیار سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذار پولی قرار می‌دهند. از این جهت، توسعه بازار بدهی به قیمت‌گذاری بهتر دارایی‌ها و شناخت دقیق‌تر آثار سیاست پولی نیز کمک می‌کند.

وقتی نیازهای بودجه‌ای دولت جهت سیاست پولی را تعیین می‌کند، مهار پایدار تورم دشوارتر می‌شود

همتی با تأکید بر ضرورت انضباط مالی و مدیریت بازار بدهی گفت: انتشار اوراق می‌تواند به تأمین مالی شفاف‌تر دولت کمک کند، اما برای استفاده پایدار از این ظرفیت، منابع بازپرداخت باید مشخص باشد و حجم و زمان‌بندی عرضه با ظرفیت جذب بازار تناسب داشته باشد.

او ادامه داد: اگر بخش بزرگی از اوراق دولتی در فاصله‌ای کوتاه عرضه شود، بنگاه‌هایی که در همان مقطع برای تأمین مالی به بازار مراجعه می‌کنند، ممکن است ناچار شوند برای جذب منابع، بازده بالاتری پیشنهاد کنند. تقویم روشن انتشار اوراق به دولت، شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران امکان برنامه‌ریزی می‌دهد.

رئیس‌کل بانک مرکزی تصریح کرد: «وقتی نیازهای بودجه‌ای دولت جهت سیاست پولی را تعیین می‌کند، مهار پایدار تورم دشوارتر می‌شود. انضباط بودجه‌ای و پایداری بدهی دولت، پشتوانه اثربخشی سیاست پولی است.»

همتی افزود: هر جا دولت حمایت مالی از فعالیتی را ضروری بداند، هزینه و منابع آن باید در بودجه روشن باشد. در شبکه بانکی نیز ارزیابی ریسک و توان بازپرداخت باید مبنای اعطای اعتبار قرار گیرد.

بازار سرمایه باید سهم بیشتری در تأمین مالی بلندمدت داشته باشد

رئیس‌کل بانک مرکزی با تأکید بر ضرورت تقسیم کار میان بانک‌ها و بازار سرمایه گفت: «من شخصاً به جایگاه بازار سرمایه در اقتصاد ایران اعتقاد راسخ دارم و معتقدم این بازار باید سهم بیشتری در تأمین مالی سرمایه‌گذاری بلندمدت بر عهده بگیرد.»

او توضیح داد: بانک‌ها از گردش مالی، سابقه پرداخت و نیازهای مشتریان خود شناخت دارند. این شناخت به‌ویژه در تأمین سرمایه در گردش ارزشمند است. بهبود کیفیت دارایی‌ها و تقویت سرمایه بانک‌ها نیز به حفظ ظرفیت آنها برای ایفای این نقش کمک می‌کند.

همتی افزود: بازار سرمایه می‌تواند از راه عرضه سهام جدید، انتشار اوراق و تأمین مالی پروژه، منابع طرح‌هایی را فراهم کند که به زمان بیشتری برای رسیدن به درآمد نیاز دارند.

او با اشاره به امکان همکاری بازار پول و سرمایه در تأمین سرمایه در گردش بنگاه‌ها گفت: ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای، از جمله اوراق گام، می‌توانند اعتبار را به یک معامله واقعی و نیاز مشخص بنگاه پیوند دهند.

در تقسیم کار میان بازار پول و سرمایه باید مشخص باشد منابع را چه نهادی تأمین می‌کند و در صورت بروز زیان، چه کسی آن را تحمل می‌کند

همتی با بیان اینکه در تقسیم کار میان بازار پول و سرمایه باید مشخص باشد منابع را چه نهادی تأمین می‌کند و در صورت بروز زیان، چه کسی آن را تحمل می‌کند، اظهار کرد: وقتی سرمایه‌گذاران اوراق شرکتی را می‌خرند و یک بانک بازپرداخت آن را تضمین می‌کند، منابع از بازار سرمایه می‌آید و بانک تا سقف ضمانت تعهد پرداخت دارد. در تأمین مالی از راه سهام نیز سرمایه‌گذار در سود و زیان بنگاه شریک می‌شود.

همتی پوشش ریسک را از دیگر کارکردهای بازار سرمایه دانست و گفت: اگر بنگاهی بتواند با قراردادی مناسب بخشی از ریسک افزایش قیمت مواد اولیه را پوشش دهد، برآورد هزینه تولید برای آن آسان‌تر می‌شود. بانک نیز می‌تواند توان بازپرداخت آن بنگاه را با اطلاعات بهتری ارزیابی کند.

او در ادامه به دشواری ارزیابی وضعیت بنگاه‌ها در شرایط نااطمینانی اشاره کرد و گفت: در چنین شرایطی، تشخیص منشأ مشکلات بنگاه‌ها دشوارتر می‌شود. ممکن است فروش دو شرکت به یک اندازه کاهش یافته باشد، اما یکی به دلیل وقفه موقت در صادرات نتوانسته سفارش‌های خود را تحویل دهد و دیگری بخشی از توان رقابت خود را از دست داده باشد.

رئیس‌کل بانک مرکزی توضیح داد: ممکن است شرکت نخست برای اجرای سفارش‌های خود به اعتبار کوتاه‌مدت نیاز داشته باشد، در حالی که شرکت دوم به سرمایه تازه و اصلاح ساختار نیازمند باشد. گزارشگری مالی قابل اتکا و تحلیل حرفه‌ای به بانک و سرمایه‌گذار کمک می‌کند تشخیص دهند کدام فعالیت و با چه نوع تأمین مالی می‌تواند دوباره به درآمد برسد.

اعتماد عمومی پایه توسعه بازار سرمایه است

همتی با اشاره به عنوان همایش امسال، «بازار سرمایه فراگیر؛ فرصت بازآفرینی و رشد»، بر ضرورت دسترسی بنگاه‌ها و سرمایه‌گذاران به اطلاعات شفاف تأکید کرد و گفت: بنگاهی که طرح قابل دفاعی دارد باید بتواند به منابع مالی دسترسی پیدا کند. خانواده‌ای هم که بخشی از پس‌انداز خود را سرمایه‌گذاری می‌کند، باید بداند پولش کجا به کار می‌رود، چه ریسکی می‌پذیرد و چه حقوقی دارد.

او افشای به‌موقع اطلاعات، پاسخ‌گویی مدیران شرکت‌ها و رعایت حقوق سرمایه‌گذاران خرد را از پایه‌های اعتماد عمومی به بازار سرمایه دانست.

رئیس‌کل بانک مرکزی با بیان اینکه ارزیابی عملکرد بازار سرمایه نباید تنها به ارزش معاملات و حجم انتشار اوراق محدود شود، گفت: باید ببینیم بازار سرمایه چه اندازه به تشکیل سرمایه، نوسازی تولید و افزایش بهره‌وری کمک کرده است. اثر بازار بر اقتصاد را می‌توان در همین نتایج سنجید.

حمایت از بازار سرمایه، حمایت از تولید و سرمایه‌گذاری و در نهایت حمایت از رشد اقتصادی کشور است

همتی در پایان با تأکید بر پیوند ثبات پولی، توسعه بازارهای مالی و کیفیت تخصیص منابع گفت: ثبات پولی به بنگاه‌ها امکان برنامه‌ریزی می‌دهد و تعمیق بازارهای مالی راه‌های جذب سرمایه را گسترش می‌دهد. کیفیت تخصیص منابع نیز تعیین می‌کند این سرمایه تا چه اندازه به رشد تولید و بهره‌وری منجر شود.

او تحقق این اهداف را نیازمند همکاری منظم بانک مرکزی، سازمان بورس و اوراق بهادار، وزارت امور اقتصادی و دارایی و شبکه بانکی دانست و افزود: با تبادل اطلاعات و بررسی آثار تصمیم‌ها پیش از اجرا، می‌توان انتشار اوراق، مدیریت نقدینگی و توسعه ابزارهای مالی را با هماهنگی بیشتری پیش برد.

رئیس‌کل بانک مرکزی تأکید کرد: بانک مرکزی ثبات و توسعه متوازن بازارهای مالی را لازمه رشد پایدار می‌داند و در چارچوب وظایف خود از همکاری‌هایی که به تأمین مالی مولد و توزیع بهتر ریسک کمک می‌کنند، استقبال می‌کند. حمایت از بازار سرمایه، حمایت از تولید و سرمایه‌گذاری و در نهایت حمایت از رشد اقتصادی کشور است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا